Аш-Шура сүрәсе — Аять 44

Аять кисәкләрендәге мөһим сүзләрнең мәгънәләре:

• يُضْلِلِ — аздырыр, хак юлдан читкә этәрү (Аллаһының Җәббәрлек сыйфаты буенча, кеше үзе сайлаган бозыклык нәтиҗәсендә).
• وَلِيّ — ярдәмче, якынчы, юл күрсәтүче, кайгыртучы.
• الظَّالِمِينَ — үз-үзләренә золым итүчеләр, ягъни көферлек һәм гөнаһлар белән иманнарын бозучылар.
• لَمَّا رَأَوُا الْعَذَابَ — ґәзапны күргән чакта (Кыямәт көнендә).
• مَرَدٍّ — кире кайту, дөньяга әйләнеп кайту.

Аять тәфсире:

Аллаһы Тәгалә бер бәндәне, аның үз хатасы, тәкәбберлеге һәм хакны инкяр итүе сәбәпле, хак юлдан аздырса, аңа Аллаһыдан башка ярдәмче, юл күрсәтүче булмый. Чөнки һидәят бирү дә, аздыру да — бары тик Аллаһының кулында. Кеше үз ихтыяры белән бозыклыкны сайласа, Аллаһы аны шул хәлдә калдыра, һәм аңа инде беркем дә ярдәм итә алмый.

Пәйгамбәребезгә (с.г.в.) хитап итеп, Аллаһы әйтә: "Син, ий Рәсүлем, Кыямәт көнендә үз-үзләренә золым итүче кәферләрне күрерсең — алар ґәзапны үз күзләре белән күргәч, өметсезлек һәм тәүбә теләге белән әйтерләр: 'Безнең өчен дөньяга кире кайту юлы бармы? Без анда барып, Аллаһыга гыйбадәт кылыр идек, Тәүбә итәр идек!'" Ләкин аларга бу мөрәҗәгать кире кайтарылыр — дөньяга кайту мөмкинлеге бирелмәс. Бу — аларның дөньядагы гамәлләренең җәзасы, һәм ул вакытта үкенүләре дә, ялварулары да файда бирмәс.

Аятьтән алынган гыйбрәтләр:

1. Ихтыяр һәм мәсъүлият: Аллаһы кешене мәҗбүри рәвештә аздырмый — бәндә үзе хакны инкяр итсә, Аллаһы аны шул хәлдә калдыра. Димәк, һәркем үз сайлавы өчен җавап бирәчәк.
2. Аллаһыдан башка ярдәмче юк: Кемне Аллаһы үзеннән ераклыкка дучар итсә, аңа беркем дә — нә пәйгамбәр, нә изгеләр, нә башка көчләр — ярдәм итә алмый. Шуңа күрә без һәрвакыт Аллаһыга гына таянырга тиеш.
3. Үкенүнең вакыты бар: Дөньяда яшәгәндә тәүбә ишеге ачык, ә Кыямәт көнендә үкенү инде файдасыз булачак. Бу — безне бүген, әле вакыт бар чакта, Аллаһыга кайтырга, гөнаһлардан чистарынырга өнди.
4. Аллаһының рәхмәтенә өмет: Бу аять шулай ук Аллаһының безгә бүген һидәят бирүен, хак юлны күрсәтүен — зур рәхмәт икәнен аңлата. Шушы рәхмәтне кадерләп, Коръән юлыннан барырга, Аллаһының рәхмәтеннән өмет өзмәскә кирәк.