Surat Az-Zukhruf — Ayat 22

1) Tegesing tembung-tembung kang perlu dijlentrehake:

• بَلْ (bal): tegesé "malah" utawa "nanging sejatine", minangka tembung kanggo mbantah pangucape wong-wong kafir sadurungé.
• أُمَّةٍ (ummatin): ing kene tegesé "cara, dalan, utawa agama/kapercayan" kang dianut.
• آثَارِهِم (ātsārihim): tegesé "tilas-tilasé" utawa "bekas lakuné", yaiku apa kang wis dilakoni lan dianut déning wong tuwa.
• مُهْتَدُونَ (muhtadūn): tegesé "wong-wong kang oleh pituduh" utawa "kang nganggep awake dhewe ana ing dalan kang bener".

2) Katrangané ayat:

Ayat iki nyritakake bab sababé wong-wong kafir ora gelem nampa bebener. Ora merga ora ana bukti utawa alesan, nanging merga dheweke mung ngetutake apa kang wis dilakoni déning para leluhuré. Dheweke ngomong: "Satemene aku lan wong-wong iki wis nemu bapak-bapak lan para leluhurku ana ing sawijining agama lan cara urip tartamtu, lan aku iki mung ngetutake lakuné wong tuwa, aku rumangsa wis ana ing dalan kang bener."

Dadi, dheweke ora nganggo alesan kang kuwat. Ora ana hujjah utawa bukti saka akal lan wahyu. Sing dadi dhasar mung tradisi lan pakulinan kulawarga. Malah luwih saka iku, para leluhur mau padha nyembah brahala lan barang-barang kang ora bisa menehi manfaat lan ora bisa nulak madharat. Nanging wong-wong kafir iki tetep waé ngetutake, lan malah nganggep awake dhewe wis oleh pituduh kang bener. Iki nuduhake sepira bodhone lan sepira kuwate anggone ngetutake hawa nafsu lan adat, nganti ora gelem mikir lan ora gelem nampa bebener kang wis cetha.

Mula, ayat iki mbantah cara mikir kang kaya ngono. Ora saben apa kang dilakoni déning wong tuwa iku bener. Yen wong tuwa ana ing kesalahan, ora kena ditiru. Sing kudu ditiru yaiku bebener, dudu wongé. Wong-wong kafir mau ora duwe alesan kajaba mung taklid marang leluhur kang padha bodho bab agama.

3) Faedah-faedah kang bisa dijupuk:

• Ayat iki mulang supaya ora gampang ngetutake apa kang dilakoni wong akèh utawa leluhur tanpa ngerti dhasaré. Sing bener kudu digoleki nganggo akal lan wahyu, ora mung merga "wis pakulinan" utawa "wis tradisi".
• Islam ngajak manungsa mikir lan nggunakake akalé. Ora kena dadi wong kang mung taklid buta marang leluhur, luwih-luwih yen leluhur mau ana ing kesalahan.
• Ayat iki nuduhake sepira gedhene nikmaté pituduh saka Allah. Wong kang oleh pituduh iku kudu ngucap syukur lan ora nganggep pituduh iku saka awake dhewe.
• Kanthi mangerteni ayat iki, kita dadi luwih ngerti yen bebener iku ora gumantung marang akèhé wong kang nglakoni, nanging gumantung marang dhasar kang bener saka Al-Qur'an lan Sunnah.
• Mula ayo padha sinau agama kanthi tenanan, supaya ora mung ngetutake adat, nanging ngerti dhasar lan hujjahé. Kanthi mangkono, kita bisa dadi umat kang kuwat imané lan bener lakuné.