Sura Az-Zuchruf — Werset 22

Znaczenie słów:

• „Ummah" (أُمَّةٍ) – oznacza tutaj: drogę, sposób postępowania, religię lub wspólnotę wyznaniową.
• „Āthārihim" (آثَارِهِم) – ich ślady, czyli to, co po sobie pozostawili: ich wierzenia, praktyki i zwyczaje.
• „Muhtadūn" (مُّهْتَدُونَ) – ci, którzy idą właściwą drogą, prowadzeni, kierujący się słusznie.

Tłumaczenie i wyjaśnienie wersetu:

Bóg – Wysławiony – ukazuje w tym wersecie postawę bałwochwalców z Mekki, którzy odrzucili wezwanie Proroka Mahometa (niech Bóg go błogosławi i obdarza pokojem) do oddawania czci wyłącznie Bogu Jedynemu. Zamiast przyjąć prawdę, odpowiedzieli argumentem opartym na ślepym naśladownictwie przodków. Mówili: „Zaprawdę, znaleźliśmy naszych ojców wyznających pewną religię i podążających określoną drogą – oddawali cześć bożkom i praktykowali to, co praktykujemy – a my, idąc ich śladami, jesteśmy prowadzeni właściwie i nie zbaczamy z drogi prawdy".

Ich rozumowanie było jednak całkowicie błędne i pozbawione podstaw. Uczynili z tradycji i zwyczaju przodków dowód na słuszność swoich przekonań, nie zastanawiając się, czy ci przodkowie byli na prawdzie, czy w błędzie. Nie szukali dowodów ani nie badali, czy to, co odziedziczyli, jest zgodne z wolą Stwórcy. Wystarczyło im, że tak robili ich ojcowie i dziadkowie. W ten sposób odrzucili jasne znaki i argumenty rozumowe, które wskazywały na jedność Boga, i zadowolili się pustym naśladownictwem.

Korzyści płynące z wersetu:

1. Ostrzeżenie przed ślepym naśladownictwem – werset uczy nas, że nie można przyjmować wierzeń ani praktyk religijnych wyłącznie dlatego, że przekazali je nam przodkowie. Każdy człowiek powinien samodzielnie poznać swoją religię, opierając się na Koranie i autentycznej Sunnie, oraz rozumieć, dlaczego wierzy.
2. Wezwanie do krytycznego myślenia – islam zachęca do refleksji i używania rozumu. Prawda nie zależy od tego, ilu ludzi ją wyznaje ani jak długo była praktykowana, lecz od tego, czy jest zgodna z objawieniem Bożym.
3. Wolność od więzów tradycji – człowiek, który podąża za prawdą, nie jest niewolnikiem zwyczajów ani presji otoczenia. Islam uwalnia umysł od ślepego podporządkowania się ludziom i kieruje go ku Bogu – Stwórcy wszystkiego.
4. Odpowiedzialność przed Bogiem – w Dniu Sądu każdy będzie pytany o swoje czyny i przekonania. Nie będzie można wówczas usprawiedliwić się słowami: „Podążałem za moimi ojcami". Dlatego już teraz powinniśmy szukać prawdy i iść za nią, nawet jeśli oznacza to odejście od utartych ścieżek.
5. Piękno islamu – religia ta ustanawia fundamenty oparte na wiedzy, dowodach i zdrowym rozsądku, a nie na ślepym naśladownictwie. To religia, która szanuje umysł człowieka i prowadzi go do szczęścia w obu światach.