Аз-Зухруф сүресі — Аят 22

1. Сөздердің мағынасы:

• بَلْ (бәл): «Жоқ, керісінше» деген мағынадағы сөз, алдындағы айтылған пікірді жоққа шығарып, жаңа мәліметті бастайды.
• أُمَّةٍ (үмма): Бұл жерде «жол, бағыт, дін, мәзһаб» деген мағынада қолданылған.
• آثَارِهِم (әсәріһим): «Олардың іздері, соңдары» дегенді білдіреді.
• مُّهْتَدُونَ (муһтадун): «Тура жолдағылар, бағыт алғандар» деген мағынада.

1. Аяттың тәпсірі:

Аллаһ Тағала бұл аятта мүшріктердің иман келтіруден бас тарту себебін баяндайды. Олар пайғамбарға келген анық дәлелдер мен айғақтарға құлақ аспай, «Біз ата-бабаларымызды белгілі бір жолда, белгілі бір дінде таптық, сондықтан біз де солардың соңынан еріп, тура жолдамыз» деп жауап берді. Яғни олар пұтқа табынушылықта болған ата-бабаларының жолын ұстанып, соған еліктеуді өздеріне жеткілікті дәлел санады. Шындығында, олардың бұл сөзі ешбір негізсіз, тек надан ата-бабаларына соқыр еліктеуге ғана сүйенген бос сылтау еді. Олар өздерін «тура жолдамыз» деп санағанымен, шын мәнінде адасушылықта болды, өйткені тура жол — Аллаһтың жіберген пайғамбарына еру, ал ата-бабаның жолын соқыр түрде қайталау емес.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Ислам адамды соқыр еліктеуден, яғни ата-бабаның жолын ойланбай қайталаудан сақтандырады. Әр адам шындықты өзі іздеп, дәлелге сүйенуі керек.
• Бұл аят ақыл мен ойлаудың қадірін көрсетеді: адам бабасының жолын тек «олар солай істеген» деген себеппен ұстанбауы тиіс.
• Құран адамдарды тура жолға шақырады және шынайы бақыт пен сағаттың Аллаһтың нұсқауында екенін ұғындырады.
• Ислам — адамды надандықтан, адасушылықтан алып шығып, ақиқатқа жетелейтін нұр. Ол әр адамға ойлануға, зерттеуге және шындықты қабылдауға мүмкіндік береді.
• Бұл аят бізге Құранның адамзатты қараңғылықтан жарыққа шығаратын кітап екенін, оның әрбір сөзінің даналық пен бағыт-бағдар екенін ұғындырады.