Zuxruf surasi — Oyat 26

Kalimalarning ma'nolari:

• Baro’ — pok, begona, aloqasi yo‘q, norozi.
• Mimma ta’budun — sizlar ibodat qilayotgan narsalardan.

Tafsir:

Ey Rasul! Yodingizga keltiring, o‘sha paytni — Ibrohim alayhissalom o‘z otasi va qavmiga shunday degan edi: “Albatta, men sizlar Allohdan o‘zga ibodat qilayotgan narsalaringizdan pokdirman, ular bilan hech qanday aloqam yo‘q. Men sizlarning butlaringizga, sanamlaringizga va Allohdan o‘zga topinayotgan barcha narsalaringizga qarshiyman”. Bu so‘zlar bilan u o‘z qavmining e’tiqodidan butunlay voz kechishini va yolg‘iz Allohga ibodat qilishga mustahkam bog‘langanini ochiq e’lon qildi. Ibrohim alayhissalom bu gapni o‘z otasiga ham aytdi, chunki otasi ham qavmi kabi butlarga sig‘inardi. Uning bu so‘zi haqni botildan ajratish, iymon va shirk o‘rtasidagi chegarani aniq belgilash edi.

Foydalar:

Ushbu oyatdan quyidagi saboqlarni olamiz:

1. Haqiqiy mo‘min o‘z yaqinlari va qavmi orasida yashasa ham, ularning batil e’tiqodlaridan voz kechishi va buni ochiq aytishdan tortinmasligi kerak. Qarindoshlik aloqalari haqiqatni aytishga to‘siq bo‘lmasligi lozim.
2. Tavhid (yakkaxudolik) e’tiqodi — barcha payg‘ambarlarning asosiy da’vati bo‘lgan. Ibrohim alayhissalomning bu so‘zlari musulmonlarga o‘z e’tiqodlarida sobit qolish va shirkning har qanday ko‘rinishidan yiroq bo‘lishni o‘rgatadi.
3. Inson o‘z e’tiqodini himoya qilishda jasur bo‘lishi, hatto eng yaqin kishilari — ota-onasi va qavmi unga qarshi bo‘lsa ham, haqni aytishdan qaytmasligi kerak. Bu Ibrohim alayhissalomning otasiga nisbatan qilgan muomalasida yaqqol ko‘rinadi — u o‘z otasini yaxshi ko‘rardi, lekin shirkni rad etishda qat’iy edi.
4. Musulmon kishi do‘stlik va dushmanlikda (al-varo va al-baro) Alloh uchun bo‘lishi, ya’ni Allohning avliyolarini sevib, Uning dushmanlaridan yiroq bo‘lishi lozim. Bu e’tiqodning eng muhim asoslaridan biridir.
5. Bu oyat musulmonlarga o‘z jamiyatida yolg‘iz qolishdan qo‘rqmaslikni, haqiqat yo‘lida mustahkam turishni va Allohning yordamiga ishonishni o‘rgatadi. Chunki Ibrohim alayhissalom yolg‘iz bo‘lsa ham, Alloh uni o‘z payg‘ambari qilib tanladi va unga buyuk ummat berdi.