زخرف سۈرىسى — ئايەت 31

بۇ ئايەتتە ئاللاھ تائالا مۇشرىكلارنىڭ قۇرئان كەرىم ھەققىدىكى بىر خىل گۇمانىنى ۋە ئۇلارنىڭ نادانلىقىنى بايان قىلىدۇ.

ئايەتتىكى مۇھىم سۆزلەرنىڭ ئىزاھاتى:

• لَوْلَا: «نېمىشقا...مىدى؟» دېگەن مەنىدە، بىر ئىشنىڭ بولۇشىنى ئارزۇ قىلىش ۋە تەلەپ قىلىش ئۈچۈن ئىشلىتىلىدۇ.
• الْقَرْيَتَيْنِ: ئىككى شەھەر دېگەن مەنىدە، بۇ يەردە مەككە ۋە تائىف شەھەرلىرى كۆزدە تۇتۇلىدۇ.
• عَظِيمٍ: ئۇلۇغ، چوڭ دېگەن مەنىدە، بۇ يەردە بايلىق ۋە ئابرۇي جەھەتتىن ئۇلۇغ كىشىنى كۆرسىتىدۇ.

ئايەتنىڭ تەپسىرى:

مەككە مۇشرىكلىرى قۇرئان كەرىمگە قارشى تۇرۇش ئۈچۈن تۈرلۈك باھانىلەرنى ئىزدەيتتى. ئۇلار: «ئەگەر بۇ قۇرئان ھەقىقەتەن ئاللاھ تەرىپىدىن نازىل قىلىنغان بولسا، نېمىشقا ئۇ مەككە ياكى تائىف شەھىرىدىكى بىر ئۇلۇغ، باي، ئابرۇيلۇق كىشىگە نازىل قىلىنمىدى؟» دېيىشتى. ئۇلارنىڭ نەزىرىدە پەيغەمبەر مۇھەممەد ئەلەيھىسسالام نامرات ۋە يېتىم بولغاچقا، ئۇلار بۇنى باھانە قىلىپ، قۇرئاننىڭ پەيغەمبەرگە نازىل بولۇشىنى ئىنكار قىلىشقا ئۇرۇندى. ئۇلار مەككىدىكى ۋەلىد ئىبنى مۇغىرە ياكى تائىفدىكى ئۇرۋە ئىبنى مەسئۇد قاتارلىق باي ۋە ئابرۇيلۇق كىشىلەرنى كۆرسىتىپ، «قۇرئان شۇلارغا نازىل قىلىنىشى كېرەك ئىدى» دېيىشتى.

ئەمما ئۇلارنىڭ بۇ گۇمانى پۈتۈنلەي خاتا ئىدى. چۈنكى ئاللاھ تائالا پەيغەمبەرلىكنى ۋە ۋەھىينى ئۆزى خالىغان كىشىگە بېرىدۇ، ئۇنىڭدا بايلىق ياكى ئابرۇي شەرت ئەمەس. ئاللاھ تائالا پەيغەمبەر مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامنى ئەڭ مۇناسىۋەتلىك ۋە ئەڭ لايىق كىشى سۈپىتىدە تاللىغان. ئۇنىڭ نامراتلىقى ۋە يېتىملىكى ئۇنىڭ پەيغەمبەرلىكىگە ھېچقانداق دەخلى يەتكۈزەلمەيدۇ. بەلكى بۇ ئۇنىڭ سەمىمىيلىكى ۋە ئاللاھقا بولغان تەۋەككۈلىنىڭ دەلىلىدۇر.

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ئىمان ۋە ھىدايەت بايلىق ياكى ئابرۇي بىلەن ئەمەس، بەلكى ئاللاھنىڭ مەرھەمىتى ۋە ئىنساننىڭ قەلبىنىڭ ساپلىقى بىلەن كېلىدۇ. ئاللاھ تائالا ھەر بىر ئىنساننى ئۆزىنىڭ پەيغەمبەرلىرىگە ئەگىشىشكە چاقىرىدۇ، ئۇلارنىڭ باي ياكى نامراتلىقىغا قاراپ ئايرىمىچىلىق قىلمايدۇ. قۇرئان كەرىم پۈتۈن ئىنسانىيەت ئۈچۈن نازىل قىلىنغان ئۇلۇغ كىتابتۇر، ئۇنىڭ ھىدايىتىدىن بەھرىمەن بولۇش ھەر بىر ئىنساننىڭ ئۆز قولىدا. كېلىڭلار، قەلبىمىزنى ئاچايلى، قۇرئاننىڭ نۇرى بىلەن يولىمىزنى يورۇتايلى، ھەقىقەتەن ئاللاھ ھىدايەت قىلغۇچىدۇر.