Zuxruf surasi — Oyat 64

Kalimalarning ma'nolari:

• Robbiy – Mening egam, tarbiyachim va parvardigorim.
• Robukum – Sizlarning ham eganingiz, tarbiyachingiz va parvardigoringiz.
• F'buduhu – Ungagina ibodat qiling, Ungagina itoat eting.
• Sirotun mustaqim – To'g'ri yo'l, hech qanday egri-bugriligi bo'lmagan haq yo'l.

Tafsir:

Ushbu oyatda Alloh taolo Iso alayhissalomning o'z qavmiga aytgan so'zlarini hikoya qilmoqda. Iso alayhissalom o'z qavmini Allohning yagonaligiga, Ungagina ibodat qilishga da'vat qilib, shunday degan edi: "Albatta, Alloh mening ham Robbim, sizlarning ham Robbizdir. U mendan ham, sizlardan ham ustun bo'lgan yagona egadir. Bas, Ungagina ibodat qilinglar, Ungagagina sajda qilinglar va Unga hech narsani sherik qilmanglar. Men sizlarni O'zimdan boshqa biror xudoga ibodat qilishga chaqirmayman, balki yolg'iz Allohning O'zigagina ibodat qilishga chaqiraman."

So'ngra Iso alayhissalom o'z da'vatining mohiyatini bayon qilib: "Bu — ya'ni Allohning yagonaligiga iymon keltirish va Ungagina ibodat qilish — to'g'ri yo'ldir. Bu yo'l hech qanday egri-bugrilikka ega emas, u to'g'ridan-to'g'ri jannatga olib boradi. Kim shu yo'ldan yursa, najot topadi, kim undan boshqa yo'lga yuzlansa, adashadi va halokatga uchraydi", dedi.

Bu oyat Iso alayhissalomning Allohning bandasi va rasuli ekanligini, uni iloh deb biluvchilarning so'zlari botil ekanligini ham tasdiqlaydi. Chunki u o'z qavmini o'ziga emas, balki Allohga ibodat qilishga chaqirgan.

Foydalar:

• Alloh taolo yolg'iz O'zi ibodatga loyiqdir va Unga hech kimni sherik qilish joiz emas.
• Barcha payg'ambarlarning da'vati bir xil bo'lgan: yolg'iz Allohga ibodat qilishga chaqirish. Iso alayhissalom ham shu da'vatni davom ettirgan.
• To'g'ri yo'l — bu yolg'iz Allohga ibodat qilish va Ungagina tavakkal qilishdir. Kim shu yo'ldan yursa, dunyo va oxiratda baxt-saodatga erishadi.
• Payg'ambarlar o'z qavmlariga nisbatan mehr-shafqatli bo'lib, ularni eng to'g'ri yo'lga boshlashga intilganlar. Biz ham bir-birimizni to'g'ri yo'lga chaqirishimiz lozim.
• Iso alayhissalomning bu so'zlari uning Allohning bandasi ekanligini va nasroniylarning "U Xudoning o'g'li" degan da'volari batil ekanligini isbotlaydi.