Zuxruf surasi — Oyat 65

Kalimalarning ma'nolari:

• Ahzob: Firqalar, guruhlar, toifalar.
• Vayl: Halokat, vayronagarchilik, azob-uqubat.
• Alim: Alamli, og'riqli, dardli.

Tafsir:

Ushbu oyatda Alloh taolo Iyso alayhissalom haqidagi ixtiloflarni bayon qilmoqda. Nasroniylar Iysoning shani haqida turli firqalarga bo'linib ketdilar. Ulardan ba'zilari uni Allohning bandasi va Rasuli deb e'tirof etdilar — bu haq yo'ldir. Boshqalari esa uni Allohning o'g'li, deb da'vo qildilar. Yana boshqalari uni Allohning o'zi, deb shakkoklik qildilar. Ba'zi firqalar esa Iysoni va uning onasi Maryamni ikkita iloh deb hisobladilar. Shuningdek, "uchlik" aqidasini tutganlar ham bor edi. Bu ixtiloflar ularning o'zlaridan, o'zlarining ichlaridan kelib chiqdi, tashqaridan emas. Ular Iysoning haqiqiy maqomini buzib talqin qilib, zulm qildilar. Endi esa o'sha zolimlarga — Iysoni Alloh taolo vasf qilganidan boshqa vasf bilan vasf qilganlarga — Qiyomat kunidagi alamli azobdan halokat va vayronagarchilik bo'ladi. Ular o'sha kuni qattiq azobga duchor bo'ladilar.

Foydalar:

1. Alloh taolo o'z payg'ambarlarini har qanday yolg'on da'volardan pok ekanini va ularni haddan tashqari ulug'lash ham, kamsitish ham noto'g'ri ekanini o'rgatadi. Payg'ambarlarga nisbatan mo'tadil e'tiqodda bo'lish — Islomning go'zal ta'limotidir.
2. Ixtilof va bo'linishlar insonlarni halokatga yetaklaydi. Birlik va ittifoq esa najot yo'lidir. Bu oyat musulmonlarga birlikda bo'lishni, turli firqalarga bo'linib ketmaslikni o'rgatadi.
3. Alloh taolo o'z bandalariga nisbatan rahmli bo'lib, ularni ogohlantirmoqda. Azobdan oldin ogohlantirish — Allohning rahmatidir. Bu esa bandalarning tavba qilib, to'g'ri yo'lga qaytishlari uchun imkoniyatdir.
4. Zulm — eng yomon xulqlardan biri bo'lib, u kishini dunyoda ham, oxiratda ham halokatga yetaklaydi. Inson o'z nafsiga zulm qilishdan saqlanishi, Allohning chegaralaridan chiqmasligi kerak.