زخرف سۈرىسى — ئايەت 89

1. ئايەتتىكى ئاچقۇچلۇق سۆزلەرنىڭ مەنىسى:

• فَاصْفَحْ: كەچۈرۈم قىلغىن، يۈز ئۆرۈمىگىن، ئەپۇ قىلغىن.
• سَلَامٌ: تىنچلىق، ئامانلىق، زىيان يەتكۈزمەيدىغان سۆز.
• فَسَوْفَ يَعْلَمُونَ: ئۇلار پات يېقىندا بىلىپ قالىدۇ، يەنى ئاقىۋىتىنى كۆرىدۇ.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئى پەيغەمبەر! بۇ كاپىرلارنىڭ سېنى ۋە مۇئمىنلەرنى رەنجىتىشى، مەسخىرە قىلىشى ۋە دەۋىتىڭگە قارشى تۇرۇشى داۋاملىشىۋاتىدۇ. ئاللاھ تائالا ساڭا ئۇلارنى كەچۈرۈم قىلىشنى، ئۇلارنىڭ قىلغان يامانلىقلىرىغا قارشى سەۋر قىلىشنى ۋە ئۇلارغا ياخشىلىق بىلەن مۇئامىلە قىلىشنى بۇيرۇيدۇ. ئۇلارغا رەددىيە بېرىش ياكى ئۇرۇشۇش ئەمەس، بەلكى تىنچلىق ۋە ئامانلىق سۆزىنى ئېيتىش كېرەك. بۇ، ئەقىل-پاراسەتلىك كىشىلەرنىڭ نامەلۇم كىشىلەرگە قانداق مۇئامىلە قىلىدىغانلىقىنىڭ ئۈلگىسىدۇر: ئۇلار يامانلىققا يامانلىق بىلەن جاۋاب بەرمەيدۇ، بەلكى ياخشىلىق ۋە تىنچلىق بىلەن جاۋاب بېرىدۇ.

بۇ ئايەت مەككە دەۋرىدە نازىل بولغان بولۇپ، ئۇ چاغدا مۇسۇلمانلار ئاز ۋە ئاجىز ئىدى. شۇڭا ئاللاھ تائالا ئۇلارغا ھازىرچە ئۇرۇش قىلماي، بەلكى كەچۈرۈم قىلىش ۋە تىنچلىقنى ساقلاشنى بۇيرۇدى. ئەمما بۇ كاپىرلارنىڭ جازاسىز قېلىشى دېگەنلىك ئەمەس. ئاللاھ تائالا "ئۇلار پات يېقىندا بىلىپ قالىدۇ" دەپ ئاگاھلاندۇردى. بۇ ئۇلارغا قىلىنغان قاتتىق تەھدىت ۋە ئاگاھلاندۇرۇشتۇر: ئۇلار پات يېقىندا ئۆزلىرىنىڭ قىلغان يامانلىقلىرىنىڭ ئاقىۋىتىنى، دۇنيادا ۋە ئاخىرەتتە قانداق جازاغا ئۇچرايدىغانلىقىنى بىلىپ قالىدۇ. بۇ ئايەت يەنە پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامغا تەسەللىي بېرىش ۋە ئۇنىڭ قەلبىنى تىنچلاندۇرۇش ئۈچۈن نازىل بولغان.

1. دەۋەت ۋە ئىبرەت:

ئەي مۇسۇلمان قېرىنداشلار! بۇ ئايەت بىزگە ناھايىتى مۇھىم ساۋاق بېرىدۇ. بىز يامانلىق قىلغان كىشىلەرگە قارشى سەۋر قىلىشىمىز، ئۇلارنى كەچۈرۈم قىلىشىمىز ۋە ئۇلارغا ياخشىلىق بىلەن مۇئامىلە قىلىشىمىز كېرەك. بۇ، ئىسلامنىڭ ئالىي ئەخلاقىدۇر. بىز باشقىلارنىڭ بىزگە قانداق مۇئامىلە قىلىشىغا قاراپ، ئۆز ئەخلاقىمىزنى بۇزمايلى. ئەگەر بىزگە بىرەر كىشى يامانلىق قىلسا، بىز ئۇنىڭغا ياخشىلىق بىلەن جاۋاب بېرەيلى. بۇنداق قىلغاندا، ئاللاھ تائالا بىزگە ياردەم بېرىدۇ ۋە بىزنىڭ دۈشمەنلىرىمىزنى يېڭىشىمىزگە كۈچ بېرىدۇ. شۇنداقلا، بىز ئاللاھنىڭ ۋەدىسىگە ئىشىنىشىمىز كېرەك: ھەر قانداق زالىم ۋە يامان كىشى پات يېقىندا ئۆز قىلمىشىنىڭ ئاقىۋىتىنى بىلىپ قالىدۇ. ئاللاھ تائالا ھەر قانداق ئادالەتسىزلىكنىڭ ھېسابىنى سورايدۇ. بىز پەقەت سەۋر قىلىش ۋە ياخشىلىق قىلىش بىلەن مەسئۇلىيىتىمىزنى ئادا قىلايلى. ئاللاھ بىزنى ھەقىقەت يولىدا مۇستەھكەم قىلسۇن ۋە بىزنى پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنىڭ ئەخلاقى بىلەن زىننەتلىسۇن.