Ад-Духан сүресі — Аят 44

1. Сөздердің мағынасы:

• طَعَامُ — тағам, ас, жеуге арналған нәрсе.
• الْأَثِيمِ — күнәһар, күнәсі көп адам. Бұл жерде ұлы күнә — Аллаға серік қосу (ширк) және имансыздық (күпірлік) иесі туралы айтылып отыр.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аят «әд-Духан» сүресінің 43–44-аяттарының жалғасы ретінде келеді. Онда тозақ отының түбінде өсетін «зәққұм» ағашы жайлы айтылады. Ал осы 44-аятта сол ағаштың жемісі «күнәһардың тағамы» екені хабарланады.

Яғни, бұл тағам — күнәсі ауыр, Аллаға серік қосқан, иман келтірмеген адамдардың тағамы. Олар тозақта осы зәққұм ағашының жемісін жейді. Ол жеміс өте жағымсыз, ащы әрі иірімі қайнаған судай болатын нәрсе. Күнәһарлар оны жеуге мәжбүр болады, бірақ ол олардың аштығын қандырмайды, керісінше азабын одан әрі күшейтеді.

Бұл аяттағы «әсим» (күнәһар) сөзі ерекше назар аударады: ол жай ғана күнә жасаушы емес, күнәсі үстем болып, одан арылмаған, тәубе етпеген адамды білдіреді. Ең үлкен күнә — Алланы жалғыз деп білмеу, Оған серік қосу. Сондықтан бұл тағам ең алдымен имансыздарға, күпірлікте қалғандарға тиесілі.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Иманның қадірін білу: Бұл аят иман мен күпірліктің арасындағы айырмашылықтың қаншалықты үлкен екенін көрсетеді. Иман — адамды мәңгілік азаптан құтқаратын нығмет.
• Тәубеге асығу: Күнәсі көп адам да Аллаға тәубе етіп, кешірім сұраса, оның күнәсі кешіріледі. Бұл аят бізді күнәдан арылып, тәубеге келуге шақырады.
• Алланың әділдігі: Тозақтағы азап — Алланың әділ үкімінің көрінісі. Ол ешкімге зұлымдық жасамайды, әркім өз ісіне қарай жазасын алады.
• Құранның шынайылығы: Бұл аят ақиреттегі азапты нақты сипаттап, адамды ойлануға шақырады. Құран — адамзатқа берілген үлкен нығмет, ол бізді жақсылыққа бастайды.
• Исламның мейірімділігі: Ислам адамды қорқыту арқылы емес, иман мен жақсылыққа шақыру арқылы тура жолға бастайды. Бұл аят — сабақ алу үшін берілген ескерту.