جاثیہ سۈرىسى — ئايەت 23

1. مەنىسى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج بولغان سۆزلەر:

• ئىلەھە: بۇ يەردە ئىبادەت قىلىنىدىغان مەبۇد، يەنى كىشى ئۆزىنىڭ ھەۋەس-نەپسىنى ئىلاھ قىلىۋالغان.
• ھەۋا: نەپسىي خاھىش، كۆڭۈل تارتقان نەرسە.
• خەتەم: پېچەتلەش، تامغا بېسىش.
• غىشاۋە: پەردە، ياپقۇچ.

1. ئايەت تەپسىرى:

ئى پەيغەمبەر! سەن شۇ كىشىنى كۆردۈڭمۇكى، ئۇ ئۆزىنىڭ نەپسىي خاھىشىنى ئىلاھ قىلىۋېلىپ، پەقەت خاھىشى تارتقان نەرسىنىلا قىلىدۇ، خاھىشى ئۇنىڭغا قانداق بۇيرۇسا شۇنى ئىجرا قىلىدۇ، گويا ئۇنىڭ ئىلاھى بولۇپ قالغان. ئاللاھ تائالا ئۇنى بىلىپ تۇرۇپ ئازدۇردى، يەنى ئۇ ھەقىقەتنى بىلىپ تۇرۇپ، ئۆزىنىڭ ئازغۇنلۇققا لايىق ئىكەنلىكى سەۋەبىدىن ئاللاھ ئۇنى ھىدايەتتىن مەھرۇم قىلدى. ئاللاھ ئۇنىڭ قۇلاقلىرى ۋە قەلبىنى پېچەتلىۋەتتى، شۇڭا ئۇ ۋەز-نەسىھەتلەرنى ئاڭلىسىمۇ پايدىلىنالمايدۇ، قەلبى بىلەن ھەقىقەتنى چۈشەنەلمەيدۇ. ئاللاھ ئۇنىڭ كۆزىگە پەردە تۇتۇۋەتتى، شۇڭا ئۇ ھەقىقەتنى كۆرەلمەيدۇ. ئاللاھ ئۇنى ئازدۇرغاندىن كېيىن، ئۇنى كىم ھىدايەت قىلالايدۇ؟ ئەي ئىنسانلار! سىلەر ئويلىنىپ، ئەسلىگە كەلمەيسىلەرمۇ؟ نەپسىي خاھىشقا ئەگىشىشنىڭ زىيانلىق ئاقىبىتىنى ۋە ئاللاھنىڭ شەرىئىتىگە ئەمەل قىلىشنىڭ پايدىسىنى چۈشەنمەيسىلەرمۇ؟ ئەمدى ئويلىنىڭلاركى، كىمكى ئۆز نەپسىنىڭ خاھىشىنى ئىلاھ قىلىۋالسا، ئۇنىڭ قەلبى قارىداپ، ھەقىقەتنى كۆرۈش ۋە ئاڭلاش قابىلىيىتىدىن مەھرۇم قالىدۇ. ئاللاھ تائالا بۇنداق كىشىلەرنى ھىدايەت قىلمايدۇ، چۈنكى ئۇلار ئۆزلىرى ھەقىقەتنى رەت قىلىپ، نەپسىي خاھىشىغا ئەگەشكەن. شۇڭا ئەي مۇئمىنلەر! سىلەر ھەر ۋاقىت ئاللاھنىڭ بۇيرۇقلىرىغا ئەمەل قىلىڭلار، نەپسىي خاھىشلارغا ئەگەشمەڭلار، ئاللاھنىڭ ھىدايىتىنى تىلەڭلار ۋە ئۇنىڭ رەھمىتىگە ئېرىشىش ئۈچۈن تىرىشىڭلار. بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئەسكەرتىدۇكى، نەپسىي خاھىشقا ئەگىشىش ئادەمنى ھەقىقەتتىن يىراقلاشتۇرىدۇ ۋە ئاخىرەتتە زىيانغا ئۇچرىتىدۇ. پەقەت ئاللاھنىڭ يولىدىلا ھەقىقىي نىجات ۋە بەخت بار.