Josiya surasi — Oyat 23

Kalimalarning ma'nolari:

• Havohu – nafsning xohish-istagi, mayli.
• Xatama – muhrladi, yopib qo'ydi.
• G'ishovah – parda, to'siq, ko'r qiluvchi qoplama.

Tafsir:

Ey Muhammad! O'zining nafsoniy xohish-istagini iloh qilib olgan, ya'ni nima istasa, o'shani qiladigan, hech qanday cheklovni tan olmaydigan kimsani ko'rdingmi? Bunday odam o'z havoyi nafsiga sig'inadi, uni Allohdan ustun qo'yadi. Alloh taolo bu kishini O'zining ilmi bilan, ya'ni uning haqiqatni bilgan holda rad etganini, o'jarlik va johillik bilan yo'ldan ozganini bilib, adashtirdi. Uning qulog'iga muhr bosdi, endi u nasihatlarni eshitmaydi, yuragini ham muhrlab qo'ydi, endi u aql bilan anglamaydi, ko'ziga esa parda tushirdi, endi u haqiqatni ko'rmaydi. Alloh uni shunday qilib qo'ygach, undan keyin uni kim to'g'ri yo'lga hidoyat qila oladi? Hech kim! Ey odamlar, bu haqda o'ylab ko'rmaysizlarmi? Havoyi nafsga ergashishning oqibati qanday halokatli ekanini, Allohning amriga bo'ysunish esa najot keltirishini anglamaysizlarmi?

Foydalar:

• Bu oyat insonni o'z nafsi xohishlariga qul bo'lishdan qattiq ogohlantiradi. Kimki havoyi nafsini iloh qilib olsa, Alloh uni zulmatlarda qoldiradi.
• Alloh taolo bandasini adashtirishi ham O'zining adolatidir, chunki u haqni bilgan holda rad etgan.
• Inson qalbini poklash, qulog'ini haqni eshitishga, ko'zini haqiqatni ko'rishga ochiq tutishi lozim. Allohning zikri va Qur'on tilovati qalbni yoritadi, uni muhrlanishdan saqlaydi.
• Bu oyat musulmonlarga o'z hayotlarini havoyi nafsga emas, balki Allohning shariatiga asoslashlari kerakligini o'rgatadi. Shunda ular dunyo va oxirat saodatiga erishadilar.