Casiyə surəsi — Ayə 23

1) Bəzi sözlərin izahı:

• هَوَاهُ (həvahü): Onun nəfsinin istəyi, ehtirası — yəni insanın öz istəyini Allahın əmrlərindən üstün tutması.
• خَتَمَ (xətəmə): Möhür vurdu, bağladı — burada məcazi mənada başa düşmək və qəbul etmək qabiliyyətinin bağlanması nəzərdə tutulur.
• غِشَاوَةً (ğişavətən): Pərdə, örtük — həqiqəti görməyə mane olan maneə.
• أَضَلَّهُ (ədəlləhu): Onu yoldan çıxartdı, doğru yoldan uzaqlaşdırdı.

2) Ayənin təfsiri:

Ey Peyğəmbər, bir düşün: elə insanlar var ki, öz nəfsinin istəyini, ehtirasını özünə tanrı yerinə qoyub. O, nəyə həvəs duyursa, onu edir; nəfsi nə istəyirsə, ona tabe olur — sanki istəyi onun ibadət etdiyi məbududur. Allah onu haqqı bildikdən, ona dəlil və sübut çatdıqdan sonra doğru yoldan sapdırmışdır. Çünki o, öz əməlləri ilə buna layiq olmuşdur. Allah onun qulağını və qəlbini möhürləmişdir — artıq o, faydalı bir şəkildə haqqı eşitmir və qəlbi ilə dərk etmir. Gözünün üstünə də bir pərdə çəkmişdir — həqiqəti görməz. Belə bir kimsəni Allah sapdırdıqdan sonra kim doğru yola yönəldə bilər? Ey insanlar, heç düşünmürsünüzmü? Nəfsin istəyinə uymaq insana nə qədər zərər gətirir, Allahın şəriətinə tabe olmaq isə nə qədər fayda verir — bunu bir anlayın!

Bu ayə hər bir mömin üçün böyük bir xəbərdarlıqdır: nəfsin istəyini həyatının rəhbəri etmək insanı tədricən haqqı eşitməyən, görməyən və dərk etməyən bir hala gətirir. Allahın hidayəti isə yalnız Ona sığınan və öz istəklərini Onun razılığına tabe edən qəlblərə yetişir. Gəlin qəlbimizi nəfsin əsarətindən azad edək, Allahın kəlamına qulaq asaq və Onun göstərdiyi yolla gedək — çünki əsl azadlıq və xoşbəxtlik yalnız bu yoldadır.