سوره محمد — آیه 25

معانی کلمات:

• ارْتَدُّوا عَلَىٰ أَدْبَارِهِمْ: به پشت خود برگشتند؛ یعنی از ایمان به کفر بازگشتند.
• تَبَيَّنَ لَهُمُ الْهُدَى: راه حق و هدایت برایشان روشن و آشکار شد.
• سَوَّلَ لَهُمْ: شیطان اعمال زشت را در نظرشان آراست و زیبا جلوه داد.
• أَمْلَىٰ لَهُمْ: به آنان مهلت داد و آرزوهای دراز در دلشان افکند.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه از گروهی سخن میگوید که پس از آنکه راه هدایت و حقیقت برایشان کاملاً روشن شد و پیامبری محمد (صلیاللهعلیهوسلم) را با دلایل قطعی شناختند، باز به کفر و نفاق بازگشتند و از ایمان دست کشیدند. اینان کسانی هستند که حق را دیدند ولی به آن پشت کردند و به گمراهی و کفر روی آوردند. عامل اصلی این بازگشت، شیطان بود که اعمال زشت و گناهانشان را در نظرشان زیبا جلوه داد و آنان را فریب داد تا گمان کنند بر راه درست هستند. همچنین شیطان به آنان مهلت داد و آرزوهای طولانی در دلهایشان افکند و وعدههای دروغین داد تا از توبه و بازگشت به حق غافل بمانند. این آیه اشاره به یهودیانی دارد که پیش از بعثت پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) به آمدن او بشارت داده شده بودند و صفات او را در کتابهای خود میخواندند، اما وقتی او مبعوث شد، از روی حسد و عناد، ایمان نیاوردند و به کفر بازگشتند.

فواید و درسهای آیه:

• شیطان دشمن آشکار انسان است و با تزیین گناهان و ایجاد آرزوهای دراز، انسان را از راه حق منحرف میکند؛ پس باید همیشه از وسوسههای او به خدا پناه برد.
• علم و شناخت حق بهتنهایی کافی نیست؛ بلکه باید در برابر وسوسههای شیطان استقامت کرد و از ایمان خود پاسداری نمود.
• کسانی که حق را بشناسند و سپس به آن پشت کنند، در پیشگاه خداوند مسئولیت سنگینتری دارند و عذابشان سختتر خواهد بود.
• مؤمن باید مراقب باشد که شیطان او را با آرزوهای طولانی و وعدههای فریبنده از انجام اعمال صالح و توبه بازندارد.