سوره محمد — آیه 24

معانی کلمات:

• یَتَدَبَّرُونَ: اندیشیدن و تأمل کردن در عاقبت و نتیجه سخن.
• أَم: در اینجا به معنای «بلکه» است برای انتقال از مطلبی به مطلب مهمتر.
• أَقْفَالُهَا: قفلها و چفتهای محکمی که بر درهای قلب زده شده است.

تفسیر آیه:

آیا این منافقان و کسانی که از حق رویگردان شدهاند، در قرآن اندیشه و تأمل نمیکنند تا حقایق و مواعظ آن را درک کنند و از آن پند گیرند؟ اگر واقعاً در آیات آن تدبر میکردند، هر آینه آنان را به هر خیری راهنمایی میکرد و از هر شری بازمیداشت. اما حقیقت این است که بر دلهایشان قفلهایی زده شده است؛ قفلهایی که آنها را از رسیدن نور هدایت بازداشته و هیچ موعظهای در آنها اثر نمیکند و هیچ ذکری سودی به حالشان ندارد. این قفلها نتیجه لجاجت، تکبر و گناهان پیوستهای است که خود بر دلهایشان نهادهاند، و به همین سبب نه سخن حق را میشنوند و نه پند و اندرز را میپذیرند.

فواید و پیامهای آیه:

1. قرآن کریم کتابی است که برای تدبر و اندیشه نازل شده است، نه صرفاً برای تلاوت ظاهری؛ پس هر مسلمانی باید با تأمل در آیات آن، راه سعادت را بیابد.
2. تدبر در قرآن، کلید همه خیرات و دوری از همه شرور است؛ هر که با آن انس گیرد، از گمراهی نجات مییابد.
3. دلهای بسته و قفلشده، بزرگترین مانع هدایت است؛ و این قفلها با گناه و غفلت بر دل زده میشود، پس باید با توبه و یاد خدا آنها را باز کرد.
4. این آیه هشداری است به همه ما که مبادا با بیاعتنایی به کلام خدا، دلهایمان را از پذیرش حق محروم سازیم و خود را از رحمت الهی دور کنیم.