Sure Muhammed — Ayet 25

Kelime Anlamları:

• İrtidâd (ارتدّوا): Geri dönmek, dinden dönmek, küfre sapmak.
• Edbâr (أدبار): Arkalar, geri taraflar. "Alâ edbârihim" ifadesi, geri dönüp yüz çevirmek anlamında kullanılır.
• Tebeyyene (تبيّن): Açığa çıkmak, apaçık ortaya çıkmak, netleşmek.
• Hüdâ (الهدى): Doğru yol, hidayet, iman ve hakikat.
• Sevvele (سوّل): Süslü göstermek, kötü işleri kişiye güzel ve cazip göstermek, aldatmak.
• Emle (أملى): Süre tanımak, mühlet vermek, ertelemek, uzun emeller vermek.

Tefsir:

Bu âyet-i kerîme, iman ettikten ve hakikat kendilerine apaçık belli olduktan sonra, o hakikatten yüz çevirip küfre ve nifaka geri dönenleri haber vermektedir. Bunlar, hidayet yolunun doğruluğunu gördükleri, Peygamber Efendimiz'in (sallallahu aleyhi ve sellem) hak peygamber olduğunu bildikleri halde, inad ve inatlarından dolayı geri dönmüşlerdir. Bu geri dönüşün asıl sebebi ise şeytandır. Şeytan onlara bu kötü işlerini süslemiş, küfür ve nifakı güzel göstermiş, onları bu yola teşvik etmiştir. Ayrıca onlara uzun ömür ve sonsuz emeller vererek, pişmanlık duymalarını engellemiş, tövbe etmeyi sürekli ertelemiştir. Şeytan, onların kalplerine vesvese vererek, akıllarını karıştırarak, hakikatten uzaklaşmalarını kolaylaştırmıştır. Bu âyet, özellikle hakikati bildiği halde inatla reddedenlerin durumunu gözler önüne sermekte ve onların bu hâlinin şeytanın aldatmasından başka bir şey olmadığını vurgulamaktadır.

Faydalar ve Dersler:

1. Hidayet Büyük Bir Nimettir: İman ve doğru yol, Allah'ın insanlara bahşettiği en büyük nimettir. Bu nimetin kıymetini bilmek ve ondan dönmemek gerekir. Hidayetten sonra geri dönmek, büyük bir kayıptır.
2. Şeytanın Hilesi: Şeytan, insanın en büyük düşmanıdır. Kötü işleri süsleyerek, güzel göstererek ve uzun emeller vererek insanı doğru yoldan saptırır. Bu sebeple her an şeytanın tuzaklarına karşı dikkatli olmalıyız.
3. Bilgi ve Sorumluluk: Hakikat kendisine açıkça bildirilen kişinin sorumluluğu daha büyüktür. Bilerek yapılan hata, bilmeyerek yapılan hatadan daha ağırdır. Bu yüzden öğrendiğimiz hakikatlere sımsıkı sarılmalıyız.
4. Tövbe Kapısı: Şeytanın insanı aldatarak ertelettiği tövbe, aslında Allah'ın rahmet kapısıdır. Kişi, şeytanın bu oyununa gelmemeli, günahı işler işlemez hemen tövbe etmelidir. Çünkü ölüm anı bilinmez, ertelemek büyük bir pişmanlığa sebep olabilir.
5. İstikamet Üzere Olmak: Mümin, hidayet üzere sabit kalmak için sürekli dua etmeli ve Allah'tan yardım istemelidir. "Bizi doğru yola ilet" duası, bu sebeple her namazda tekrarlanır. İstikamet, dünya ve ahiret saadetinin anahtarıdır.