محمد سۈرىسى — ئايەت 37

1. ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• «يَسْأَلْكُمُوهَا»: سىلەردىن پۈتۈن مال-مۈلۈكىڭلارنى سورىسا.
• «فَيُحْفِكُمْ»: سىلەرنى قاتتىق قىستاپ، ئىلاجسىز قالدۇرۇپ، زېرىكتۈرۈپ سورىسا.
• «تَبْخَلُوا»: بېخىللىق قىلىپ بەرمەسلىك.
• «وَيُخْرِجْ أَضْغَانَكُمْ»: كۆڭۈللىرىڭلاردىكى ئۆچمەنلىك ۋە ئاداۋەتلەرنى ئاشكارىلايدۇ.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە مۇئمىنلەرگە ئۆزىنىڭ رەھىم-شەپقىتىنى ۋە ھېكمىتىنى بىلدۈرۈپ، ئۇلارنى ئاسانلىق ۋە يېنىكلىككە يېتەكلەيدۇ. ئەگەر ئاللاھ سىلەردىن مال-مۈلۈكىڭلارنىڭ ھەممىسىنى سوراپ، قاتتىق قىستىسا، سىلەر بېخىللىق قىلىپ بەرمەي، كۆڭۈللىرىڭلاردىكى ئۆچمەنلىك ۋە ئاداۋەتلەر ئاشكارىلىنىپ قالاتتى. شۇڭا ئاللاھ سىلەرگە رەھىم قىلىپ، پۈتۈن مال-مۈلۈكىڭلارنى ئەمەس، بەلكى بىر قىسمىنىلا سورايدۇ. بۇ ئايەت شۇنى كۆرسىتىدۇكى، ئاللاھ تائالا بەندىلىرىگە ھەرگىز تاقەت قىلالمايدىغان يۈكنى يۈكلىمەيدۇ. ئەگەر ئاللاھ پۈتۈن مالنى سورىسا، ئىنسانلارنىڭ بېخىللىقى ۋە كۆڭۈللىرىدىكى يوشۇرۇن ئاداۋەت ئاشكارىلىنىپ، ئۇلار زىيانغا ئۇچرايتتى. شۇڭا ئاللاھ بۇيرۇغان زاكاة ۋە سەدىقە قاتارلىق ياخشى ئەمەللەر ئارقىلىق مال-مۈلۈكنى ئىسراپ قىلماي، ئورتاق پايدىلىنىش ۋە ئىجتىمائىي ئادالەتنى ئورنىتىش يولىدا ئىنفاق قىلىشىمىز كېرەك. بۇ ئايەت بىزنى ئاللاھنىڭ بۇيرۇقلىرىغا ئىتائەت قىلىپ، بېخىللىقتىن ساقلىنىپ، كۆڭۈللىرىمىزنى پاك تۇتۇشقا ۋە ئىسلام يولىدا سەخىيلىك بىلەن ئىنفاق قىلىشقا تەرغىب قىلىدۇ. ئاللاھنىڭ بۇ رەھىم-شەپقىتى ۋە ھېكمىتى ئۇنىڭ بىزگە بولغان مېھرىبانلىقىنىڭ ئىپادىسىدۇر. شۇڭا بىز ئاللاھقا شۈكرى قىلىپ، ئۇنىڭ بۇيرۇقلىرىنى خۇشاللىق بىلەن ئادا قىلىشىمىز ۋە ئىسلامنىڭ گۈزەل ئەخلاقلىرىنى تارقىتىشىمىز كېرەك.