محمد سۈرىسى — ئايەت 38

1. ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• «تُدْعَوْنَ»: چاقىرىلىسىلەر.
• «لِتُنفِقُوا»: ئاللاھ يولىدا مال سەرپ قىلىشىڭلار ئۈچۈن.
• «يَبْخَلُ»: بېخىللىق قىلىدۇ، مالنى چىقىرىشنى قىسىدۇ.
• «الْغَنِيُّ»: باي، ھېچ نەرسىگە موھتاج بولمىغان.
• «الْفُقَرَاءُ»: موھتاجلار، ئاللاھقا ئېھتىياجلىق بولغۇچىلار.
• «تَتَوَلَّوْا»: يۈز ئۆرۈسىلەر، ئىتائەتتىن باش تارتىسىلەر.
• «يَسْتَبْدِلْ»: ئالماشتۇرىدۇ، باشقا قەۋم كەلتۈرىدۇ.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئى مۆمىنلەر! مانا سىلەر شۇ كىشىلەرسىلەركى، ئاللاھ يولىدا، يەنى ئاللاھنىڭ دىنىنى قوغداش ۋە ئۇنىڭ سۆزىنى ئۈستۈن قىلىش يولىدا ماللىرىڭلارنىڭ بىر قىسمىنى سەرپ قىلىشقا چاقىرىلىسىلەر. بۇنداق چاقىرىقتا سىلەردىن پۈتۈن ماللىرىڭلارنى سەرپ قىلىش تەلەپ قىلىنمايدۇ، بەلكى ماللىرىڭلارنىڭ بىر قىسمىنى ئاللاھ يولىدا ئىنفاق قىلىش تەلەپ قىلىنىدۇ. شۇنداق تۇرۇقلۇق، ئاراڭلاردا بېخىللىق قىلىپ، بۇ ئىنفاقنى ئادا قىلمايدىغانلار بار. كىمكى ئاللاھ يولىدا ئىنفاق قىلىشتىن بېخىللىق قىلسا، ئەمەلىيەتتە ئۇ ئۆزىگە زىيان قىلغان بولىدۇ؛ چۈنكى ئۇ ئىنفاقنىڭ ساۋابىدىن ۋە ياخشىلىقىدىن مەھرۇم قېلىپ، ئۆز نەپسىنى زىيانغا ئۇچراتقان بولىدۇ. ئاللاھ تائالا سىلەرنىڭ مېلىڭلارغا ۋە ئىنفاقىڭلارغا ھەرگىز موھتاج ئەمەس، ئۇ باي ۋە ھېچ نەرسىگە ئېھتىياجسىز. سىلەر بولساڭلار ئاللاھقا موھتاج ۋە ئۇنىڭغا ئېھتىياجلىق بولغۇچىلەرسىلەر. ئەگەر سىلەر ئىماندىن ۋە ئاللاھنىڭ ئەمرىگە ئىتائەت قىلىشتىن يۈز ئۆرۈسەڭلار، ئاللاھ سىلەرنى ھالاك قىلىدۇ ۋە ئورنىڭلارغا باشقا بىر قەۋمنى كەلتۈرىدۇ. ئۇلار سىلەرگە ئوخشاش بېخىللىق قىلىدىغان ۋە ئاللاھنىڭ ئەمرىدىن يۈز ئۆرۈيدىغان كىشىلەر بولمايدۇ، بەلكى ئۇلار ئاللاھقا ۋە ئۇنىڭ پەيغەمبىرىگە ئىتائەت قىلىدىغان، ماللىرى ۋە جانلىرى بىلەن ئاللاھ يولىدا جىھاد قىلىدىغان كىشىلەر بولىدۇ.

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ئاللاھ يولىدا ئىنفاق قىلىش ئۆزىمىز ئۈچۈن پايدىلىق، بېخىللىق قىلىش بولسا ئۆزىمىزگە زىيان. ئاللاھ بىزنىڭ مېلىمىزغا موھتاج ئەمەس، ئەمما بىز ئاللاھنىڭ مەرھەمىتىگە ۋە ساۋابىغا موھتاج. شۇڭا، ئاللاھ يولىدا قولىمىزدىكىنى ئىنفاق قىلىپ، ئاللاھنىڭ رازىلىقىنى ئىزدەيلى ۋە ئۇنىڭ ئەمرىگە ئىتائەت قىلىپ، يۈز ئۆرۈگەنلەردىن بولمايلى.