سوره محمد — آیه 38

معانی کلمات:

• تُدْعَوْنَ: فراخوانده میشوید.
• لِتُنفِقُوا: تا انفاق کنید و در راه خدا هزینه نمایید.
• یَبْخَل: بخل میورزد و دریغ میکند.
• الْغَنِی: بینیاز و بینیاز از همه.
• تَتَوَلَّوْا: رویگردان شوید و پشت کنید.
• یَسْتَبْدِلْ: جایگزین میکند و به جای شما میآورد.

تفسیر آیه:

ای مؤمنان! شما همان کسانی هستید که به انفاق در راه خدا فراخوانده میشوید؛ اما برخی از شما بخل میورزند و از این کار سرباز میزنند. باید بدانید که هر کس بخل ورزد، در حقیقت به خودش ضرر زده است؛ زیرا او خود را از پاداش و ثواب الهی محروم میکند و چیزی از خداوند دریغ نمیکند. خداوند بینیاز مطلق است و به انفاق شما هیچ نیازی ندارد؛ بلکه این شمایید که در همه حال به او نیازمندید و فقر شما ذاتی است.

سپس هشدار میدهد که اگر شما از فرمان خدا رویگردان شوید و از ایمان و اطاعت دست بکشید، خداوند شما را نابود میکند و قوم دیگری را به جای شما میآورد که از شما بهتر و مطیعترند؛ مردمی که مانند شما بخل نورزند و از فرمان خدا سرپیچی نکنند، بلکه با جان و مال خود در راه او جهاد کنند و فرمانبردار باشند.

فواید و پیامهای آیه:

• انفاق در راه خدا نه تنها چیزی از انسان کم نمیکند، بلکه سبب افزایش برکت و پاداش عظیم الهی است و بخل، زیان آن به خود انسان بازمیگردد.
• خداوند بینیاز است و انفاق ما برای رفع نیاز او نیست؛ بلکه وسیلهای برای رشد و تعالی روحی و معنوی خود ماست.
• نعمت ایمان و اسلام بزرگترین نعمت است و اگر شکر آن را بهجا نیاوریم و از فرمان خدا سرپیچی کنیم، ممکن است این نعمت از ما گرفته شود و به دیگران داده شود.
• بخل و امساک از انفاق، صفتی نکوهیده است که انسان را از رحمت الهی دور میکند، در حالی که سخاوت و بخشش، انسان را به خدا نزدیک و محبوب او میسازد.