Muhammad surasi — Oyat 38

Kalimalarning ma’nolari:

• Tabxal: Baxisizlik, nafaqani bermaslik, xasislik qilish.
• G‘aniy: Hech narsaga muhtoj bo‘lmagan, boy.
• Faqirlar: Muhtojlar, ehtiyojmandlar.
• Tavallo: Yuz o‘girish, itoatdan bosh tortish.
• Yastabdil: Boshqa qavmni keltirib almashtiradi.

Tafsir:

Ey mo‘minlar! Sizlar Alloh yo‘lida, Uning dinini qo‘llab-quvvatlash va dushmanlariga qarshi jihod qilish uchun infoq qilishga (mol-mulkingizdan sarflashga) da’vat qilinmoqdasiz. Bu da’vat sizning butun mol-mulkingizni berishingizni talab qilmaydi, balki o‘z ixtiyoringizdagi narsalardan bir qismini sarflashni so‘raydi. Ammo sizlardan ba’zilaringiz bu buyruqni bajarishdan bosh tortib, baxillik qiladi. Bilingsinlar: kim baxillik qilsa, u o‘ziga yaxshilik qilmayapti, balki o‘z nafsini savob va ajrdan mahrum qilmoqda. Chunki Alloh taolo sizlarning infoqingizga muhtoj emas, U har qanday ehtiyojdan xoli, boydir. Sizlar esa Uning rahmati va yordamiga muhtoj faqirlarsiz. Agar sizlar Allohning buyrug‘idan yuz o‘girsangiz va Islomdan qaytsangiz, U sizlarni halok qiladi va o‘rniga boshqa bir qavmni keltiradi. Ular sizlarga o‘xshamaydilar, balki Allohga itoat qiladigan, Uning buyruqlarini bajaradigan va mol-mulki hamda joni bilan Uning yo‘lida kurashadigan solih qavm bo‘ladilar.

Foydalar:

• Insonning xasisligi o‘ziga zarar keltiradi, chunki u o‘zini savob va Allohning roziligidan mahrum qiladi.
• Alloh taolo hech kimning moliga muhtoj emas, lekin U bandalariga rahm qilib, ularni yaxshilikka chorlaydi va ularga ajr berishni iroda qiladi.
• Bu oyat mo‘minlarni saxovatli bo‘lishga undaydi va ularni Alloh yo‘lida infoq qilishdan qaytarmaslikka chorlaydi, chunki bu ularning o‘z manfaati uchundir.
• Allohning va’dasi haqdir: U iymondan yuz o‘girgan qavmni boshqasiga almashtiradi. Bu musulmonlarga o‘z diniga sodiq qolish va Allohning ne’matlarini qadrlash kerakligini o‘rgatadi.