Мухаммад сүрөсү — Аят 38

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• هَا أَنتُمْ هَٰؤُلَاءِ — «Мына силер, ушулар» деген мааниде, көңүл буруу жана эскертүү үчүн айтылган кызмат сөз.
• تُدْعَوْنَ — «чакырылып жатасыңар» дегенди билдирет.
• لِتُنفِقُوا — «сарп кылууңар үчүн, берүүңөр үчүн» деген мааниде.
• فِي سَبِيلِ اللَّهِ — «Аллахтын жолунда» дегенди түшүндүрөт, б.а. Анын ыраазылыгы үчүн жана динди колдоо жолунда.
• يَبْخَلُ — «сараңдык кылат, бербей коёт» деген мааниде.
• وَاللَّهُ الْغَنِيُّ — «Аллах Бай, эч нерсеге муктаж эмес» дегенди билдирет.
• وَأَنتُمُ الْفُقَرَاءُ — «силер болсо муктажсыңар, Аллахка муктажсыңар» деген мааниде.
• وَإِن تَتَوَلَّوْا — «эгер жүз буруп кетсеңер, баш тартсаңар» дегенди түшүндүрөт.
• يَسْتَبْدِلْ قَوْمًا غَيْرَكُمْ — «силердин ортуруңарга башка коомду алмаштырат» деген мааниде.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Оо, ыймандуу адамдар! Мына силер Аллахтын жолунда, б.а. Анын ыраазылыгы үчүн жана динди колдоо, жакшылык жолунда мал-мүлкүңөрдөн сарп кылууга чакырылып жатасыңар. Бирок силердин араңарда сараңдык кылып, берүүнү каалабагандар бар. Бирок билип койгула, ким сараңдык кылса, ал өзүнө зыян келтирет. Анткени сараңдык кылган адам Аллахка эмес, өзүнө зыян кылат — өзүн улуу сооп-сыйдан, жакшылыктан куржундайт. Ал эми Аллах Таала силердин бергениңерге муктаж эмес, Ал бай, эч нерсеге муктаж эмес. Силер болсо Аллахка муктажсыңар, Ага муктаж болуп турасыңар.

Эгер силер ыймандан жүз буруп, Аллахтын буйругун аткаруудан баш тартсаңар, Ал силерди жок кылып, ордуңарга башка коомду келтирет. Алар силерге окшоп баш тартпайт, тескерисинче, Аллахка моюн сунуп, пайгамбарына баш ийип, мал-мүлкү жана жаны менен Аллахтын жолунда күрөшөт.

1. Бул аяттан алынуучу пайдалар жана исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Бул аят бизди Аллахтын жолунда жакшылык кылууга, сарп кылууга чакырат. Бул — ыймандын чыныгы белгиси жана жүрөктүн тазалыгын көрсөтөт.
• Сараңдык адамга эч качан пайда алып келбейт. Тескерисинче, ал өзүнө зыян келтирет, өзүн жакшылыктан, сооптон ажыратат. Бул — бизге сабак, акыл-насаат.
• Аллах биздин бергенибизге муктаж эмес. Бирок биз Аллахка муктажбыз. Бул ой бизди момундукка, Аллахка болгон муктаждыгыбызды түшүнүүгө чакырат.
• Эгер биз Аллахтын буйруктарын аткарбасак, Ал бизден башка, бизден жакшыраак коомду келтире алат. Бул — бизге эскертүү, ойлонууга чакыруу.
• Ислам — бул жөн гана сөз эмес, иш жүзүндөгү амал, жакшылык кылуу, боорукердик жана курмандыкка даяр болуу дини. Бул аят бизди исламдын чыныгы маңызын түшүнүүгө, жакшылык кылууга, сараңдыктан алыс болууга чакырат.
• Аллахтын жолунда сарп кылган ар бир нерсе — бул биздин өзүбүзгө кылган жакшылыгыбыз, келечегибиз үчүн салынган инвестиция. Бул бизди исламга, жакшылыкка, берешендикке жакындатат.