مائدہ سۈرىسى — ئايەت 14

1) ئايەتتىكى ئاچقۇچلۇق سۆزلەرنىڭ مەنىسى:

• مِيثَاقَهُمْ: ئۇلارنىڭ ئەھدىسى، يەنى ئۇلارنىڭ ئۈستىگە ئالغان ۋەدىسى ۋە كېلىشىمى.
• فَنَسُوا: ئۇلار ئۇنۇتتى، يەنى تەرك ئەتتى، ئەمەل قىلمىدى.
• حَظًّا: بىر قىسمىنى، بىر نېسىۋىسىنى.
• فَأَغْرَيْنَا: بىز قوزغىدۇق، ئوت قويدۇق، يەنى ئۇلارنىڭ ئارىسىغا سەلدۇق.
• الْعَدَاوَةَ: دۈشمەنلىك.
• الْبَغْضَاءَ: ئۆچمەنلىك، يامان كۆرۈش.
• يُنَبِّئُهُمُ: ئۇلارغا خەۋەر بېرىدۇ، ئېيتىپ بېرىدۇ.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە ئۆزلىرىنى ناسارا (خىرىستىيان) دەپ ئاتىغان كىشىلەر توغرىسىدا خەۋەر بېرىدۇ. ئۇلار ئۆزلىرىنى ئىسا ئەلەيھىسسالامنىڭ ئەگەشكۈچىلىرى دەپ دەۋا قىلغان بولسىمۇ، ئەمەلىيەتتە ئۇنىڭ يولىدا مۇستەھكەم تۇرمىدى. ئاللاھ ئۇلاردىن ئىلگىرىكى ئىسرائىل ئەۋلادلىرىدىن ئالغانغا ئوخشاش، ئۇلاردىنمۇ ئاللاھقا ئىمان ئېيتىش، پەيغەمبەرلەرنى قوللاش ۋە ئۇلارغا ئەگىشىش توغرىسىدا مۇستەھكەم ئەھدە ئالغان ئىدى. لېكىن ئۇلار ئۆزلىرىگە ئەسكەرتىلگەن ۋە ئۆگىتىلگەن دىننىڭ بىر قىسمىنى ئۇنۇتۇپ، ئۇنىڭغا ئەمەل قىلماي تەرك ئەتتى. ئۇلارنىڭ ئەھدىگە ۋاپا قىلمىغانلىقى ۋە ھەقىقەتنى ئۇنۇتقانلىقى سەۋەبىدىن، ئاللاھ ئۇلارنىڭ ئارىسىغا قىيامەت كۈنىگىچە داۋاملىشىدىغان دۈشمەنلىك ۋە ئۆچمەنلىك سالدى. شۇڭا ئۇلار ھەر خىل مەزھەپ ۋە پىرقىلەرگە بۆلۈنۈپ، بىر-بىرى بىلەن ئۇرۇشۇپ، بىر-بىرىنى كاپىر دەپ قارايدىغان ھالغا كەلدى. ئۇلار دۇنيادا قىلغان ئەمەللىرىنىڭ ھەممىسىنى قىيامەت كۈنى ئاللاھ ئۇلارغا ئېيتىپ بېرىدۇ ۋە ئۇنىڭغا قاراپ جازا-مۇكاپات بېرىدۇ.

3) بۇ ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پايدىلار ۋە ئىبرەتلەر:

• ئاللاھ تائالا بەندىلىرى بىلەن ئەھدە تۈزگەندە، ئۇ ئەھدىگە ۋاپا قىلىش لازىم. ئەھدىنى بۇزۇش ۋە ئۇنۇتۇش ئېغىر ئاقىۋەتكە سەۋەب بولىدۇ.
• دىننىڭ بىر قىسمىنى تەرك قىلىش ياكى ئۇنۇتۇش، پۈتۈن دىننى بۇزۇشقا ئېلىپ بارىدۇ. شۇڭا ھەر بىر مۇسۇلمان ئۆگەنگەن ۋە ئەسكەرتىلگەن ئىلىملىرىگە ئەمەل قىلىشى كېرەك.
• ئىختىلاپ ۋە بۆلۈنۈش، دۈشمەنلىك ۋە ئۆچمەنلىك ئاللاھنىڭ ئەھدىسىنى ئۇنۇتقانلارغا بېرىلگەن جازادۇر. بىرلىك ۋە ئىتتىپاقلىق ئىسلام ئۈممىتىنىڭ ئاساسىدۇر.
• ئىسلام دىنى بىزنى ھەقىقەتنى ئەسلىگە ئېلىشقا، ئىلىم ئۆگىنىشكە ۋە ئەمەل قىلىشقا چاقىرىدۇ. بۇ ئايەت بىزگە ئىبرەت بولۇپ، ئىلگىرىكى ئۈممەتلەرنىڭ خاتالىقلىرىغا چۈشۈپ قالماسلىققا ئەسكەرتىدۇ.
• ئاللاھ تائالا ھەر بىر ئادەمنىڭ قىلغان ئەمەلىنى بىلىدۇ ۋە قىيامەت كۈنى ئۇنىڭغا خەۋەر بېرىدۇ. شۇڭا ھەر بىر مۇسۇلمان ئۆز ئەمەلىگە دىققەت قىلىشى، ياخشى ئەمەللەرنى كۆپ قىلىشى ۋە يامان ئەمەللەردىن ساقلىنىشى كېرەك.
• ئىسلام دىنى ئىنسانلارنى ئادالەت، ئىتتىپاقلىق ۋە ئىخلاسقا چاقىرىدۇ. بۇ ئايەت ئارقىلىق ئىسلامنىڭ ھەقىقىي يول ئىكەنلىكىنى، ئۇنىڭغا ئەمەل قىلغانلارنىڭ ھەر ئىككى دۇنيادا بەختكە ئېرىشىدىغانلىقىنى چۈشىنىمىز.