Zariyat surəsi — Ayə 51

1) Bəzi sözlərin izahı:

• إِلَٰهًا آخَرَ — “başqa bir məbud”. Burada “ilah” sözü ibadətə layiq olan varlıq mənasındadır. Yəni Allahdan başqa ibadət edilən hər hansı bir şey.
• نَذِيرٌ — “qorxudan”, “xəbərdarlıq edən”. Allahın əzabı barədə insanları xəbərdar edən şəxs.
• مُبِينٌ — “açıq-aşkar”, “aydın”. Yəni xəbərdarlığı heç bir şübhəyə yer qoymayacaq qədər aydın olan.

2) Ayənin təfsiri:

Uca Allah bu ayədə bəşəriyyətə ən böyük həqiqəti xatırladır: Allahla yanaşı başqa bir məbud qəbul etməyin. Yəni Allaha ibadətdə heç kəsi və heç nəyi Ona şərik qoşmayın — nə bütü, nə daşı, nə ağacı, nə də hər hansı bir insanı. Çünki ibadət yalnız tək olan Allaha məxsusdur.

Sonra Allah Öz Peyğəmbərinə (sallallahu aleyhi və səlləm) buyurur ki, o, insanlara Allah tərəfindən göndərilmiş açıq-aşkar bir qorxuducudur. Onun xəbərdarlığı aydın və bəllidir; heç bir gizli tərəfi yoxdur. O, insanları şirkdən çəkindirir və tək Allaha yönəlməyə çağırır.

Bu ayə təkallahlılığın (tövhidin) əsasını təşkil edir. Allah bu xəbərdarlığı təkrar-təkrar buyurur ki, bəlkə insanlar düşünüb doğru yola gəlsinlər. Çünki şirk ən böyük zülmdür və insanı əbədi məhvə aparan yoldur.

3) Ürəklərə toxunan çağırış:

Ey insan! Bir düşün: Səni yaradan, sənə ruzi verən, səni hər an qoruyan kimdir? Odur ki, hər şeyin sahibi tək olan Allahdır. Bəs nə üçün qəlbin başqalarına meyl edir? Nə üçün duanı, umudunu, qorxunu və sevgini Allahdan başqasına yönəldirsən?

Bu ayə sənə bir hədiyyədir — Allah səni xəbərdar edir ki, sənə qarşı çox mərhəmətlidir. Əgər sən tək Allaha üz tutsan, qəlbin rahatlıq tapar, dünyan və axirətin xoşbəxt olar. Tövhid insanı azad edir; şirk isə onu qullara qul edir.

Gəl, bu gün qəlbini təmizlə, yalnız Allaha yönəl və Onun bu açıq xəbərdarlığına qulaq as. Çünki xoşbəxtlik yalnız Ona bağlanmaqdadır.