Ан-Наджм сүрөсү — Аят 26

1. Керектүү сөздөрдүн мааниси:

• وَكَم: «Канчалаган» дегенди билдирет, көптүк жана көп санды билдирүү үчүн колдонулат.
• مَلَك: «Периште» деген мааниде.
• لَا تُغْنِي: «Эч нерсеге жарабайт», «пайда бербейт» дегенди билдирет.
• شَفَاعَتُهُمْ: «Алардын шапааты» — башкалар үчүн кечирим суроо, ортомчулук кылуу.
• إِلَّا مِن بَعْدِ أَن يَأْذَنَ اللَّهُ: «Аллага уруксат бергенден кийин гана» деген мааниде.
• لِمَن يَشَاءُ وَيَرْضَىٰ: «Ал каалаган жана ыраазы болгон адамга» дегенди билдирет.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Асмандарда канчалаган периштелер бар. Алардын шапааты — башкалар үчүн ортомчулук кылып, кечирим суроосу — эч кандай пайда бербейт. Бирок Аллах Таала өзү каалаган жана ыраазы болгон адамга уруксат бергенден кийин гана алардын шапааты кабыл болот. Демек, периштелердин улуу даражасына карабастан, алар өз алдынча эч кимге шапаат кыла албайт. Шапаат толугу менен Аллахтын эркине жана уруксатына байланган. Аллах кимге шапаат кылууга уруксат берсе, ошол гана шапаат кыла алат, жана ким үчүн шапаат кылынса, Аллах ошол адамдан ыраазы болушу шарт. Аллах өзүнө шерик кошкон адамга шапаат кылууга уруксат бербейт, ошондой эле Аллахтан башкага сыйынган адамдан ыраазы болбойт. Ошентип, бул аят Аллахтын биримдигин жана Анын эркинин үстөмдүгүн ачык көрсөтөт.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Бул аят Аллахтын кудуретинин чексиздигин жана Анын эркине баары баш ийээрин көрсөтөт. Периштелер сыяктуу улуу жаратылгандар да Аллахтын уруксатысыз эч нерсе кыла албайт.
• Шапаат маселеси толугу менен Аллахтын колунда экенин билүү момундун жүрөгүнө тынчтык берет. Ал эч кимге муктаж эмес, тескерисинче, баары Ага муктаж.
• Бул аят бизди Аллахка гана сыйынууга, Ага шерик кошпоого жана Анын ыраазылыгын издөөгө чакырат. Аллах ыраазы болгон адамдар гана шапаатка ээ боло алышат.
• Ислам дини адамды Аллах менен түз байланышка чакырат. Ортомчуларга же башка кудайларга таянбай, түздөн-түз Аллахтан сурануу — бул чыныгы эркиндик жана жүрөктүн тынчтыгы.
• Бул аят бизге Аллахтын адилеттигин жана мээримин эскертет: Ал ким ыраазы болсо, ошол адамга шапааттын пайдасы тиет. Демек, биз Аллахтын ыраазылыгын алууга умтулушубуз керек.
• Ошондуктан, бул аят аркылуу биз Аллахтын улуулугун, Анын жалгыздыгын жана Ага болгон муктаждыгыбызды терең түшүнөбүз. Бул түшүнүк бизди исламга жана Куранга болгон сүйүүбүздү арттырат.