Ан-Наджм сүресі — Аят 26

1. Сөздердің мағынасы:

• وَكَم: «Қаншама көп» деген мағынада.
• مَّلَكٍ: «Періште» деген сөз.
• لَا تُغْنِي: «Ешбір пайда бермейді, ешнәрсеге жарамайды» деген мағынада.
• شَفَاعَتُهُمْ: «Олардың шапағаты» — яғни біреу үшін тілек тілеуі, араша болуы.
• إِلَّا مِن بَعْدِ أَن يَأْذَنَ اللَّهُ: «Аллаһ рұқсат бергеннен кейін ғана» деген мағынада.
• لِمَن يَشَاءُ وَيَرْضَىٰ: «Өзі қалаған және разы болған кісіге» деген мағынада.

1. Аяттың тәпсірі:

Аспандардағы періштелердің саны өте көп, олардың дәрежесі де жоғары. Алайда олардың шапағаты — яғни біреу үшін Аллаһтан тілек тілеп, араша болуы — Аллаһтың рұқсатынсыз ешбір пайда бермейді. Олар өз бетінше ешкімге шапағат ете алмайды. Шапағат тек Аллаһ Тағала өзі қалаған және разы болған кісіге рұқсат бергеннен кейін ғана жүзеге асады.

Бұл аятта Аллаһтың билігінің шексіздігі мен жалғыздығы баяндалады. Періштелер сияқты құрметті жаратылыстардың өзі Аллаһтың рұқсатынсыз ешкімге шапағат ете алмайды. Демек, періштелерді немесе басқа да жаратылыстарды Аллаһпен теңеп, олардан шапағат тілеу — үлкен қателік. Аллаһ тек өзіне серік қоспаған, таухидті сақтаған және өзі разы болған құлдары үшін ғана шапағатқа рұқсат береді. Ал Аллаһқа серік қосқан, басқаларға құлшылық еткен адамға шапағат ешбір пайда бермейді.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Аллаһтың құдіреті мен билігі шексіз екенін білеміз. Ешбір жаратылыс — тіпті періштелер де — Оның рұқсатынсыз ешнәрсе істей алмайды.
• Шапағат тек Аллаһтың рұқсатымен және Ол разы болған адамдарға ғана болады. Бұл — Аллаһтың әділдігі мен рақымының көрінісі.
• Адам баласын Аллаһтан басқа жаратылыстарға сыйынудан сақтандырады. Періштелерді, әулиелерді немесе басқаларды Аллаһпен теңеп, олардан шапағат тілеу — адасушылық.
• Шынайы таухид — Аллаһты жалғыз деп білу, Оған серік қоспау және тек Одан ғана тілеу — құтылудың жалғыз жолы.
• Бұл аят мүміндерді Аллаһтың разылығын алуға, Оның әмірлерін орындап, тыйғандарынан тыйылуға шақырады. Өйткені шапағатқа лайық болу үшін Аллаһтың разылығы қажет.
• Ислам діні адамды Аллаһпен тікелей байланысқа шақырады, аралықтарға сыйынудан тазартады. Бұл — адамның нағыз азаттығы мен ар-намысының кепілі.