Qamar surasi — Oyat 43

Kalimalarning ma'nolari:

• Zubur: Bu yerda avvalgi payg'ambarlarga nozil qilingan ilohiy kitoblar nazarda tutilgan.
• Baraa: Oqlanish, xalos bo'lish, aybsizlik hujjati.

Tafsir:

Ey Quraysh ahli! Sizning kofirlaringiz o'zlaridan oldin o'tgan va Allohning azobiga duchor bo'lgan kofir qavmlardan — Nuh qavmi, Od, Samud, Lut qavmi, Fir'avn va uning qavmidan — kuch-quvvatda, mol-mulkda yoki obro'-e'tiborda yaxshiroqmi? Yo'q, ular hech qachon ulardan ustun emaslar. Balki ular o'sha halok bo'lgan qavmlardan ham zaifroqdirlar.

So'ngra Alloh taolo ularga murojaat qilib: "Yoki sizlarga osmondan nozil qilingan kitoblarda Allohning azobidan xalos bo'lishingiz haqida hujjat, va'da yoki oqlov yozilganmi?" — deydi. Ya'ni, sizlarning o'tmishdagi ummatlarga berilgan azobdan qutulishingizga hech qanday asos yo'q. Agar ular kufrlari tufayli halok bo'lgan bo'lsa, sizlar ham xuddi shu kufrni qilayotganingiz uchun xuddi shunday jazoga duchor bo'lishingiz tabiiydir.

Bu savol ularni o'ylashga va o'z ahvolini anglab yetishga chorlaydi. Chunki ular o'zlarini o'tmishdagi qavmlardan ustun deb hisoblashar, lekin ularning kuchi va qudrati o'sha halok bo'lgan qavmlarning kuchidan ancha past edi.

Foydalar:

1. Alloh taolo hech kimni zulm bilan jazolamaydi. U avvalgi qavmlarni ularning kufri va payg'ambarlarni yolg'onchi qilganlari uchun halok qilgan. Bu esa Allohning adolatini ko'rsatadi.
2. Kufr va gunohda o'jarlik qilish — halokatga olib boradigan yo'ldir. Tarixda o'tgan qavmlarning taqdiri buning yorqin dalilidir.
3. Har bir ummat o'z amali uchun javob beradi. Hech kimning o'tmishdagi qavmlardan ustunligi yo'q — hamma Allohning huzurida tengdir.
4. Qur'on o'z o'quvchilarini o'ylashga, saboq olishga va o'tmishdagi qavmlarning taqdiridan ibrat olishga chorlaydi. Bu esa insonni to'g'ri yo'lga hidoyat qilishning eng go'zal usulidir.
5. Allohning azobidan qutulishning yagona yo'li — tavba qilish, iymon keltirish va solih amallar qilishdir. Hech qanday kitobda, hech qanday nasl-nasabda yoki boylikda najot yo'q.