Ар-Рахман сүрәсе — Аять 17

Сүзләрнең мәгънәләре:

• رَبُّ — Хуҗасы, тәрбиячесе, идарә итүчесе.
• الْمَشْرِقَيْنِ — ике мәшрыйк (көнчыгыш), ягъни кышкы һәм җәйге кояш чыгышы урыннары.
• الْمَغْرِبَيْنِ — ике мәгъриб (көнбатыш), ягъни кышкы һәм җәйге кояш баешы урыннары.

Аять тәфсире:

Аллаһы Тәгалә — ике мәшрыйкның да, ике мәгърибнең дә Хуҗасы. Ул — кыш көне кояш чыга торган урынның да, җәй көне чыга торган урынның да Раббысы. Шулай ук кыш көне кояш баеш урынының да, җәй көне баеш урынының да Хуҗасы. Кояшның чыгыш һәм баеш нокталары ел буена үзгәреп тора: кышын ул көньяк-көнчыгыштан чыгып, көньяк-көнбатышка бата, ә җәен төньяк-көнчыгыштан чыгып, төньяк-көнбатышка бата. Бу ике төрле чыгыш һәм ике төрле баеш нокталарының барысы да Аллаһының кодрәте һәм тәрбиясе астында. Ул — боларның барысының да Хуҗасы, берсе дә Аның идарәсеннән читтә калмый. Бу — Аллаһының бөеклегенә һәм кодрәтенә ишарә, чөнки кояшның бу хәрәкәтендәге тәртипне һәм тәгаенләнгән урыннарны бер генә зат та төзәтә алмый.

Аятьтән алынган файдалар:

• Аллаһы Тәгаләнең кодрәте бик киң: Ул кояшны ел буе төрле урыннардан чыгарып, төрле урыннарга батыра. Бу — Аның тәдбире һәм хикмәте белән эшләнә.
• Кояшның чыгыш һәм баеш урыннарының үзгәрүе — фәсыйлләрнең (ел фасылларының) барлыкка килү сәбәбе, бу исә кешеләргә, хайваннарга һәм үсемлекләргә зур рәхмәт.
• Бу аять кешеләрне Аллаһының нигъмәтләренә игътибар итәргә һәм Аның кодрәте хозурында тәүбә итәргә өнди. Кояшның бу тәртипле хәрәкәте — Аллаһының барлыгына һәм берлегенә иң ачык дәлилләрнең берсе.
• Мөэмин кеше бу күренешләргә карап, Раббысының бөеклегенә хәйран калырга һәм Аңа шөкер итәргә тиеш, чөнки бу нигъмәтләрнең барысы да кешеләр өчен яратылган.