Sure Rahmân — Ayet 17

Kelime Anlamları:

• Rab: Sahip, terbiye eden, yöneten, nimet veren.
• Meşrikayn: İki doğu (güneşin doğduğu iki yer).
• Mağribayn: İki batı (güneşin battığı iki yer).

Tefsir:

Bu mübarek ayette Yüce Allah, kudretinin ve rububiyetinin enginliğini gözler önüne seriyor. "O, iki doğunun da iki batının da Rabbidir." buyuruyor. Peki, bu iki doğu ve iki batı nedir?

Bilindiği gibi güneş, yıl boyunca aynı noktadan doğup aynı noktadan batmaz. Kışın güneşin doğduğu ve battığı nokta ile yazın doğduğu ve battığı nokta birbirinden farklıdır. İşte bu ayet, güneşin kışın doğup battığı ayrı, yazın doğup battığı ayrı noktalar olduğuna işaret etmektedir. Yani Allah Teâlâ, güneşin hem kış hem de yaz mevsimindeki doğuş ve batış noktalarının da Rabbi'dir.

Bu ifade, Allah'ın kudretinin ve tasarrufunun ne kadar geniş olduğunu gösterir. Güneşi her gün farklı bir noktadan doğduran, farklı bir noktadan batıran, mevsimleri değiştiren, geceyi ve gündüzü birbirine katan O'dur. Bu düzen içinde hiçbir karışıklık, hiçbir aksaklık yaşanmaz.

Ey insan! Şu uçsuz bucaksız kâinata bir bak; güneşin doğuşunu ve batışını seyret. Her sabah yeni bir umutla doğan güneş, akşamları sessizce batar. Bu muhteşem düzen, kendi kendine oluşamaz. Bunu düzenleyen, yöneten ve hiçbir zaman bu düzeni bozmayan bir Yaratıcı vardır: O da Rahman ve Rahim olan Allah'tır.

Bu ayet bize, Allah'ın her şeye gücünün yettiğini, doğunun da batının da O'nun mülkü olduğunu ve O'nun kontrolünde olduğunu öğretir. Öyleyse bizler de bu büyük kudret karşısında aciz olduğumuzu bilmeli, O'na teslim olmalı ve yalnızca O'na ibadet etmeliyiz. Çünkü gerçek anlamda yardım istenecek, güvenilecek ve sığınılacak tek merci O'dur. Bu düzenin sahibi olan Allah'a hamdolsun ki, bize bu ayetleri anlama ve düşünme yeteneği vermiştir.