سوره رحمن — آیه 77

معانی کلمات:

• آلاء: نعمتها، جمع «أَلْی» یا «أَلاء» به معنای نعمتهای فراوان و آشکار.
• تُکَذِّبانِ: تکذیب میکنید، انکار میکنید (خطاب به دو گروه جن و انس).

تفسیر آیه:

ای پرسش توبیخی و شگفتانگیز از جانب پروردگار به دو گروه جن و انس است: «پس به کدامیک از نعمتهای پروردگارتان تکذیب و انکار میورزید؟» این آیه در حقیقت خطاب به همه جن و انس است که نعمتهای بیپایان خداوند را در دنیا و آخرت، در آفرینش، روزی، هدایت، و نعمتهای بهشتی میبینند و با این حال برخی از آنها را انکار میکنند. این جمله بارها در سوره رحمن تکرار شده تا بیدارباشی برای شکرگزاری باشد و پرده از ناسپاسی انسان و جن بردارد. مقصود این است که هیچکدام از نعمتهای الهی سزاوار تکذیب نیستند، بلکه همه آنها نشانههای روشن قدرت و رحمت خداوندند و سزاوار تصدیق و شکرند.

فواید و پیامهای آیه:

• این آیه انسان را به شمارش نعمتهای الهی دعوت میکند و او را به شکرگزاری در برابر آنها ترغیب مینماید، چرا که نعمتهای خداوند آنقدر زیاد است که قابل شمارش نیست.
• تکرار این آیه در سوره رحمن، نشانه اهمیت نعمتشناسی و دوری از ناسپاسی است و دل را به محبت پروردگار و اطاعت از او نرم میکند.
• آیه به ما میآموزد که در برابر هر نعمتی، حتی کوچکترین آنها، باید زبان به شکر گشود و از انکار و کفران آنها پرهیز کرد، زیرا کفران نعمت، سبب زوال آن میشود و شکر، سبب افزایش آن.
• این آیه همچنین یادآور عدالت و رحمت الهی است که نعمتهای خود را بر همه جن و انس ارزانی داشته و هیچکس را از فیض خود محروم نکرده است، بنابراین سزاوار است که همه در برابر او خاشع و شاکر باشند.