Voqia surasi — Oyat 9

Kalimalarning ma'nolari:

• Ashobul-mash'ama: Chap tomon egalari, ya'ni kitoblari chap qo'llariga beriladigan kishilar.
• Mash'ama: Chap tomon, shumlik va yomonlik tomoni.

Tafsir:

Qiyomat kunida odamlar uch guruhga bo'linadi: saodatlilar, shaqiyllar va oldingilar. Ushbu oyatda Alloh taolo ikkinchi guruh, ya'ni ashobul-mash'ama — chap tomon egalari haqida xabar bermoqda. Ular kitoblari chap qo'llariga beriladigan, dunyoda Allohning amrlariga bo'ysunmagan, gunoh va ma'siyatlarga berilgan kimsalardir.

Alloh taolo ularning holatini ta'riflab: "Chap tomon egalari — naqadar yomon holatdalar!" deya ularning dahshatli va tuban maqomini ta'kidlaydi. Ular qiyomat kuni sharmandalik va xo'rlikka uchraydilar, chunki ularning amallari yomon bo'lgan va ular oxiratda eng og'ir azobga duchor bo'ladilar. Ular jahannam tomon haydaladilar va u yerga chap tomondan kiritiladilar.

Bu oyatda ularning holatini ulug'lash orqali ularning azobi ham ulug' ekaniga ishora bor. Chunki "ma ashoba" iborasi taajjub va dahshatni ifodalaydi — ya'ni ularning ahvoli shunchalik yomonki, uni tasavvur qilish ham qiyin.

Oyatdan olinadigan saboqlar:

1. Inson o'z amallariga qarab qiyomat kuni ikki toifadan biriga bo'linadi: saodatli yoki shaqiyli. Bu dunyoda qilgan har bir amalimiz oxiratdagi maqomimizni belgilaydi.
2. Alloh taolo bandalarini ogohlantirib, gunoh yo'lidan qaytarishni iroda qiladi. Bu oyat mo'minlarga nasihat bo'lib, ularni to'g'ri yo'lda mustahkam bo'lishga undaydi.
3. Qiyomat kuni har bir inson o'z kitobini oladi — yaxshilar o'ngdan, yomonlar chapdan. Bu esa adolatning to'liq amalga oshishini ko'rsatadi.
4. Islomda insonlarning qadri ularning taqvosi va amali bilan o'lchanadi, nasl-nasabi yoki mol-mulki bilan emas. Shuning uchun har bir inson o'zini yaxshilashga va Allohga itoat qilishga intilishi lozim.