سوڕەتی حەدید — ئایه‌ت 24

﴿الَّذِينَ يَبْخَلُونَ وَيَأْمُرُونَ النَّاسَ بِالْبُخْلِ﴾

واتەى وشەكان:

• يَبْخَلُونَ: بەخێلن، ماڵ و سامانەکەیان ڕادەگرن و لە ڕێگای خوادا نەیبەخشن.
• الْبُخْلِ: بەخێلی، ڕاگرتنی ئەو شتەی کە پێویستە ببەخشرێت.
• يَتَوَلَّ: ڕوو وەردەگێڕێت و پشت لە فەرمانی خوا دەکات.
• الْغَنِيُّ: دەوڵەمەند و بێپێویست لە خەڵقەکەی.
• الْحَمِيدُ: شایستەی سوپاس و ستایشە لە هەموو حاڵەتێکدا.

تەفسیر:

ئەم ئایەتە پیرۆزە باسی دوو خەسڵەتی ناشرین دەکات کە لە دڵی ئەو کەسانەدا کۆدەبنەوە کە خۆیان بە گەورە دەزانن و لووتبەرزن بەو دەوڵەمەندییەی کە خوا پێی داون:

یەکەم: ئەوان خۆیان بەخێلن و ماڵ و سامانی خۆیان لە ڕێگای خوادا نابەخشن، هەرچەندە خوا فەرمانی بە خەرجکردنی کردوون.

دووەم: خراپتر لەوەش، ئەوان خەڵکی دیکەش هان دەدەن بۆ بەخێلی و خەرجنەکردن، وەک ئەوەی بەخێلییان بۆ جوان بکەن و پێیان بڵێن کە پاراستنی ماڵ باشترە لە بەخشینی. ئەمەش نیشانەی ئەوەیە کە خراپەکاری خۆیان بەس نییە، بەڵکو دەیانەوێت خەڵکیش بکەنە هاوشێوەی خۆیان.

ئەم کەسانە بە تەواوی لە زیانداڕوون، چونکە بەم کردارەیان خۆیان لە چاکە و پاداشتی گەورەی خوا بێبەش دەکەن. بەڵام خوای گەورە هیچ زیانێکی پێناگات لە بەخێلی و ڕوو وەرگێڕانیان، چونکە:

• خوا دەوڵەمەندە و پێویستی بە خەرجکردن و بەخشینی هیچ کەسێک نییە، بەڵکو هەموو خەڵک پێویستیان بەوە.
• خوا شایستەی سوپاس و ستایشە لە هەموو حاڵەتێکدا، جا خەڵکی فەرمانبەری بکەن یان نا، چونکە هەموو سیفاتەکانی جوان و تەواون و هەموو کردارەکانی چاکەن.

پەیامی ئایەتەکە بۆ ژیانمان:

ئەی موسڵمانی خۆشەویست! ئەم ئایەتە فێرمان دەکات کە بەخشین و خێرخوازی ڕێگای گەشەپێدان و پاکبوونەوەی دڵە، بەڵکو بەخێلی نە تەنها زیان بە ماڵ ناگەیەنێت، بەڵکو زیان بە گیان و دڵ و کۆمەڵگەش دەگەیەنێت. خوای گەورە دەوڵەمەندە و پێویستی بە بەخشینی ئێمە نییە، بەڵام ئێمە پێویستیمان بە بەخشین هەیە بۆ پاککردنەوەی دڵ و زیادکردنی ڕزق و ڕۆزی. کەواتە با دەستەکانی خێرخوازی بکەینەوە و لە بەخێلی دوور بکەوین، تا خوای گەورە ڕەزامەندی لەسەرمان بێت و لە دونیادا دڵئارامی و لە قیامەتدا بەهەشتی بەرینمان پێ ببەخشێت.