Аль-Муджадиля сүресі — Аят 3

1. Сөздердің мағынасы:

• يُظَاهِرُونَ — «зиһар» жасайды. Зиһар дегеніміз — күйеуінің әйеліне: «Сен маған анамның арқасындайсың» (яғни анама теңсіз) деп айтуы. Бұл исламға дейінгі надандық дәуіріндегі талақтың бір түрі болатын.
• يَعُودُونَ لِمَا قَالُوا — айтқан сөзінен қайтып, әйелімен қайта қатынас жасауды қалауы.
• تَحْرِيرُ رَقَبَةٍ — құл немесе күңді азат ету.
• يَتَمَاسَّا — екеуі (күйеуі мен әйелі) бір-біріне қол тигізуі, яғни жыныстық қатынас жасауы.
• تُوعَظُونَ بِهِ — осы арқылы насихатталасыңдар, сабақ аласыңдар.
• خَبِيرٌ — бәрінен хабардар, ешнәрсе Одан жасырын емес.

1. Аяттың тәпсірі:

Аллаһ Тағала бұл аятта зиһар жасаған адамдардың үкімін баяндайды. Егер күйеуі әйеліне «Сен маған анамның арқасындайсың» деп айтып, оны өзіне харам етіп қойып, кейін айтқан сөзінен қайтып, әйелімен қайта жыныстық қатынас жасауды қаласа, онда ол қатынас жасамас бұрын бір құлды немесе күңді азат етуі керек. Бұл — Аллаһтың белгілеген үкімі және өсиеті. Осы кәффарат арқылы Аллаһ пенделерін зиһар деген жаман әрі жалған сөзден тыюды, одан сабақ алуды қалайды. Егер адам осылай істесе, ол өз сөзінің ауыртпалығынан құтылады және әйеліне қайта оралуға құқылы болады. Аллаһ сендердің не істеп, не қойғандарыңнан толық хабардар — ешбір амал Одан жасырын қалмайды, әркімге істеген ісіне қарай жазасын немесе сыйын береді.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Ислам — отбасылық қатынастарды реттейтін, әйел мен ер арасындағы қарым-қатынасты әділ әрі адамгершілікке негізделген ережелермен бекітетін дін. Зиһар сияқты надандық дәуірінен қалған әдеттерді жою арқылы ислам әйелдің қадір-қасиетін қорғайды.
• Аллаһ Тағала пенделеріне күнәдан арылудың және қателіктерін түзетудің жолын көрсетеді. Бұл — Оның рақымы мен мейірімінің көрінісі: қателескен адамға тәубе етіп, кәффарат беріп, қайта түзелуге мүмкіндік беріледі.
• Кәффарат ретінде құл азат ету — исламның адам бостандығын қадірлейтінін және қоғамда әлеуметтік әділеттілікті орнатуды мақсат ететінін көрсетеді.
• Аяттағы «تُوعَظُونَ بِهِ» деген сөз — Аллаһтың үкімдерінің бәрі пенделерге насихат, сабақ және тәрбие үшін екенін білдіреді. Мұсылман адам әрбір үкімнен хикмет пен ғибрат алуға тиіс.
• «وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِيرٌ» — Аллаһтың әрбір амалды білетінін еске салады. Бұл адамды жасырын күнәдан сақтандырып, істеген ісіне жауапкершілікпен қарауға шақырады. Осылайша, адам Аллаһтың разылығын іздеп, ізгі амалдарға ұмтылады.