سوره انعام — آیه 137

معانی کلمات:

• شُرَکَاؤُهُمْ: شیاطین و معبودان دروغین که شریک خدا قرار داده میشدند.
• لِیُرْدُوهُمْ: تا آنان را هلاک کنند و به نابودی بکشانند.
• لِیَلْبِسُوا: تا کار را بر آنان مشتبه سازند و دینشان را درآمیزند.
• یَفْتَرُونَ: دروغهایی که به خدا نسبت میدهند.

تفسیر آیه:

همانگونه که شیطان برای مشرکان، تقسیم سهمی برای خدا و سهمی برای بتها را در زراعت و چهارپایان آراسته و زیبا جلوه داد، همچنین شیاطینِ همراهِ آنان، کشتن فرزندان را برای بسیاری از مشرکان آراستند. آنان این کار زشت را به بهانه ترس از فقر و تنگدستی در نظرشان زیبا نشان دادند، تا بدین وسیله آنان را به هلاکت اندازند و دینشان را بر آنان مشتبه سازند؛ به گونهای که دیگر ندانند چه چیزی حلال و چه چیزی حرام است و حق را از باطل تشخیص ندهند. این عمل وحشیانه (زندهبهگور کردن دختران) ناشی از وسوسههای شیطانی بود که آنان را به گمراهی کشاند.

اگر خداوند میخواست که آنان چنین کاری نکنند، نمیتوانستند انجام دهند؛ اما اراده الهی بر این تعلق گرفته بود که آنان به سبب سوء اختیار و گمراهی خود، این اعمال زشت را مرتکب شوند و این امر در علم ازلی خداوند به حال آنان ثبت شده بود. پس ای پیامبر! این مشرکان را با دروغهایی که به خدا میبندند و اعمال باطلی که انجام میدهند، رها کن و خود را به خاطر آنان به زحمت مینداز؛ زیرا خداوند خودش حساب آنان را خواهد رسید و در برابر این همه کفر و دروغ، سزایشان را خواهد داد.

فواید و پیامهای آیه:

1. نشانهشناسی دشمن: شیطان و پیروانش همواره در تلاشاند تا اعمال زشت و ناپسند را در نظر انسان زیبا جلوه دهند؛ پس مؤمن باید هوشیار باشد و فریب تزیینات شیطانی را نخورد.
2. حرمت جان انسان: کشتن فرزندان، چه از ترس فقر و چه به هر دلیل دیگر، از بزرگترین گناهان است و اسلام به شدت آن را نکوهش کرده است؛ زیرا جان انسان امانتی الهی است که نباید به سادگی از بین برود.
3. مشیت الهی و اختیار انسان: هرچند همه چیز به اراده خداوند است، اما انسان در انتخاب راه خود مختار است و در برابر اعمالش مسئول است؛ پس نباید گناه خود را به قضا و قدر الهی نسبت دهد.
4. آرامش پیامبر در برابر دشمنان: مؤمن نباید در برابر لجاجت و دروغپردازی دشمنان نگران شود؛ بلکه باید وظیفه خود را انجام دهد و حساب آنان را به خدا واگذارد، چرا که خداوند بر همه چیز آگاه و تواناست.