انعام سۈرىسى — ئايەت 139

1. ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• خَالِصَةٌ: پەقەت، خالىس، مەخسۇس دېگەن مەنىدە.
• أَزْوَاجِنَا: ئاياللىرىمىز، خوتۇنلىرىمىز.
• مَيْتَةً: ئۆلۈك، ئۆلۈپ تۇغۇلغان.
• شُرَكَاءُ: ئورتاق، ھەمبەھرىمەن بولغۇچىلار.
• وَصْفَهُمْ: ئۇلارنىڭ سۈپەتلىشى، يەنى ئۇلارنىڭ ئاللاھقا قارىتا قىلغان يالغان سۈپەتلىشى.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

مۇشرىكلار ئۆزلىرىنىڭ بۇزۇق ئەقىل-پاراسىتى بويىچە، بەئزى چاھارپايلارنىڭ قارنىدىكى بوۋاقلار ھەققىدە ئۆزلىرىچە ھۆكۈم چىقىرىپ: «بۇ چاھارپايلارنىڭ قارنىدىكى بوۋاقلار ئەگەر تىرىك تۇغۇلسا، پەقەت ئەرلەرگە خالىس ھالال، ئاياللارغا ھارام؛ ئەگەر ئۆلۈك تۇغۇلسا، ئەر-ئايال ھەممىسى ئۇنىڭغا ئورتاق ھەمبەھرىمەن» دەپ ئېيتىشتى. بۇ ئۇلارنىڭ ئاللاھنىڭ دەرگاھىدىن ھېچقانداق دەلىل-پاكىتسىز، پەقەت ئۆزلىرىنىڭ نەپسى خاھىشى ۋە ئاتا-بوۋىلىرىنىڭ ئەمەلىيىتىگە ئەگىشىپ چىقارغان يالغان ھۆكۈمى ئىدى. ئۇلار ئاللاھنىڭ ھالال قىلغان نەرسىسىنى ھارام، ھارام قىلغان نەرسىسىنى ھالال قىلىپ، ئاللاھقا يالغان سۈپەت بېرىشتى. ئاللاھ تائالا ئۇلارنىڭ بۇ يالغان سۈپەتلىشىگە قاراپ جازا-مۇكاپات بېرىدۇ. شۈبھىسىزكى، ئاللاھ ھەكلىم-ھېكمەتلىك ۋە ھەممە ئىشلارنى بىلگۈچىدۇر. ئۇ ئۆزىنىڭ شەرىئىتىدە ھېكمەتلىك، بەندىلىرىنىڭ ئەھۋالىنى ئەڭ ياخشى بىلگۈچىدۇر.

ئى مۇئمىن قېرىنداشلار! ئاللاھ تائالا بىزگە بۇ ئايەت ئارقىلىق شۇنى ئەسكەرتىدۇكى، دىن ئىشىدا ئۆزىمىزچە ھۆكۈم چىقىرىش، ھالال-ھارامنى ئۆز نەپسى خاھىشىمىزغا قاراپ بېكىتىش قەتئىي توغرا ئەمەس. ھالال ۋە ھارام پەقەت ئاللاھ ۋە ئۇنىڭ پەيغەمبىرىنىڭ بەلگىلىمىسى بويىچە بولىدۇ. ئاللاھ تائالا ھەر ئىشتا ھېكمەتلىك ۋە ھەممىنى بىلگۈچىدۇر. بىز ئاللاھنىڭ بۇيرۇقلىرىغا ئەمەل قىلىپ، ھالال-ھارامدا ئاللاھنىڭ شەرىئىتىگە ئەمەل قىلساق، دۇنيا ۋە ئاخىرەتتە بەخت-سائادەتكە ئېرىشىمىز. ئاللاھ بىزنى ھەقىقىي ئىسلام يولىدا مۇستەھكەم قەدەم قويۇشىمىزغا مۇۋەپپەق قىلغاي!