An'om surasi — Oyat 143

Kalimalarning ma'nolari:

• الضأن – qo‘y, junli qoramol turi.
• المعز – echki, tukli qoramol turi.
• أزواج – juftlar, ya’ni erkak va urg‘ochi.
• اشتملت عليه – qornida olib yurgan, homilador bo‘lgan.
• نبّئوني – menga xabar bering, ayting.

Tafsir:

Alloh taolo bandalariga rizq qilib bergan chorva hayvonlari – tuya, sigir, qo‘y va echkilar – jami sakkiz juftdir. Ulardan to‘rttasi qo‘y va echki turiga mansub: qo‘ydan erkak va urg‘ochi, echkidan ham erkak va urg‘ochi.

Ey Muhammad! Shu mushriklarga ayting: “Alloh bu hayvonlarning erkaklarini harom qilganmi yoki urg‘ochilarini? Yoki ikkala turdagi urg‘ochilarning qornidagi bolalarini harom qilganmi?” Agar ular “ha” desa, ular yolg‘onchi bo‘ladi, chunki ularning o‘zlari ham ba’zi erkaklarni, ba’zi urg‘ochilarni halol deb biladilar. Ular o‘zlaricha ba’zi hayvonlarni harom deb, ba’zilarini halol deb ajratadilar.

Ularga ayting: “Agar rostgo‘y bo‘lsangizlar, Alloh shu narsalarni harom qilgani haqida ilmdan dalil keltiringlar!” Chunki ularning bu da’volari hech qanday ilmiy asosga ega emas, balki o‘zlari to‘qib chiqargan xurofotlardir.

Foydalar:

Bu oyat musulmonlarga taqlid va xurofotdan voz kechib, har bir ishda ilm va dalilga amal qilishni o‘rgatadi. Alloh taolo halol-haromni bayon qilishda bandalariga osonlik yaratgan, faqat O‘zi xohlagan narsalarni harom qilgan. Shuningdek, bu oyatda savol-javob usuli bilan haqiqatni ochib berish, e’tiroz va munozarada adolatli bo‘lish, o‘z da’vosini isbotlash talab qilinishi o‘rgatiladi. Musulmon kishi o‘z hayotida ham, dinida ham ilm asosida ish tutishi, Allohning hukmlariga chin dildan bo‘ysunishi lozim.