An'om surasi — Oyat 142

Kalimalarning ma'nolari:

• حَمُولَةً – katta tuyalar, ustiga yuk ortiladigan hayvonlar.
• فَرْشًا – kichik tuyalar, qo‘y va echkilar kabi yerga yaqin bo‘lgan, ustiga yuk ortilmaydigan hayvonlar.
• خُطُوَاتِ الشَّيْطَانِ – shaytonning yo‘llari, izlari, ya’ni uning odamlarni Alloh taolo halol qilgan narsalarni harom qilishga yoki harom qilgan narsalarni halol qilishga undash yo‘llari.

Tafsir:

Alloh taolo o‘z bandalariga ne’matlarini eslatib, ulardan ba’zilarini yuk tashish uchun yaratganini, ya’ni katta tuyalarni, ba’zilarini esa yuk tashish uchun emas, balki boshqa manfaatlar uchun yaratganini bayon qilmoqda. Bular kichik tuyalar, qo‘y, echki va sigirlardir. Alloh taolo bu hayvonlarni sizlarga rizq qilib berdi, ularning go‘shtini yeyishni, sutidan foydalanishni halol qildi. Bas, ey insonlar, Alloh sizlarga ato etgan bu halol rizqlardan yenglar va shaytonning izlariga ergashmanglar. Ya’ni, mushriklar qilganidek, Alloh halol qilgan narsalarni o‘z xurofotlari bilan harom qilmanglar yoki Alloh harom qilgan narsalarni halol deb hisoblamanglar. Chunki shayton sizlarga ochiq-oydin dushmandir. U sizlarni gunohga yetaklab, Allohning ne’matlarini inkor etishga va Uning amrlariga bo‘ysunmaslikka undaydi. Shuning uchun unga ergashishdan ogoh bo‘linglar.

Foydalar:

1. Alloh taolo bandalariga rizq berishda kenglik qilgan va ularga halol narsalarni keng qilib qo‘ygan. Shuning uchun inson Allohning ne’matlarini tan olishi va ulardan halol tarzda foydalanishi kerak.
2. Shaytonga ergashish insonni halol-harom chegaralarini buzishga olib boradi. Shu bois har bir musulmon o‘z hayotida shaytonning vasvasalaridan ehtiyot bo‘lishi va Allohning amrlariga qat’iy rioya qilishi lozim.
3. Ushbu oyat musulmonlarga rizq topishda ham, iste’mol qilishda ham Allohning ko‘rsatmalariga amal qilish zarurligini o‘rgatadi. Bu esa insonni dunyo va oxirat saodatiga yetaklaydi.
4. Alloh taoloning har bir ne’mati Uning rahmati va hikmatining belgisidir. Shuning uchun inson bu ne’matlarni ko‘rib, Allohga shukr qilishi va Unga bo‘lgan muhabbatini oshirishi kerak.