سوره انعام — آیه 143

## تفسیر آیه ۱۴۳ سوره انعام

### معانی لغات:

• ثَمَانِيَةَ أَزْوَاجٍ: هشت جفت (هشت فرد که هر کدام با جفت خود ذکر و انثی هستند).
• الضَّأْنِ: گوسفندان پشمالو (گوسفند معمولی).
• الْمَعْزِ: بزها (بزهای کوهی و اهلی).
• اشْتَمَلَتْ عَلَيْهِ أَرْحَامُ الْأُنثَيَيْنِ: آنچه رحم‌های ماده‌ها (از نر و ماده) در بر گرفته است؛ یعنی جنین‌هایی که در شکم ماده‌هاست.
• نَبِّئُونِي بِعِلْمٍ: با علم و آگاهی به من خبر دهید.

### تفسیر:

خداوند متعال برای بندگان خود از میان چهارپایان، هشت جفت آفریده است: از گوسفند دو جفت (نر و ماده) و از بز دو جفت (نر و ماده). اینها همه حلال و پاکیزه‌اند و خداوند آنها را برای استفاده بشر آفریده است.

سپس خداوند به پیامبر اکرم (صلی الله علیه وآله وسلم) دستور می‌دهد که از مشرکان بپرسد: آیا خداوند از میان اینها، نرهای گوسفند و بز را حرام کرده است یا ماده‌های آنها را؟ یا آنچه در رحم ماده‌هاست (جنین‌ها) را حرام نموده است؟ اگر آنها ادعا می‌کنند که برخی از اینها حرام است، باید دلیل علمی و منطقی بیاورند و مشخص کنند که خداوند کدام یک را حرام کرده است: نرها یا ماده‌ها یا جنین‌ها؟

مشرکان در جاهلیت برخی از این حیوانات را حرام می‌کردند؛ مثلاً بحیره، سائبه، وصیله و حام را حرام می‌شمردند و برای خود احکام ساختگی وضع کرده بودند. خداوند با این استدلال منطقی، آنها را به چالش می‌کشد و نشان می‌دهد که این تحریم‌ها هیچ پایه و اساسی ندارد و از پیش خود ساخته‌اند، نه از جانب خداوند.

### فواید و پیام‌های آیه:

1. نعمت‌های خداوند حلال و پاکیزه‌اند: خداوند همه این چهارپایان را برای استفاده بشر آفریده و هیچ‌کدام ذاتاً حرام نیستند؛ مگر آنچه در قرآن یا سنت معتبر صریحاً حرام اعلام شده باشد.
2. مبارزه با خرافات و بدعت‌ها: این آیه به ما می‌آموزد که نباید بدون دلیل و برهان، چیزی را حرام یا حلال کنیم. دین خدا بر پایه علم و آگاهی است، نه خرافات و سنت‌های غلط.
3. منطق و استدلال در دین: اسلام دین منطق و استدلال است. خداوند از مشرکان می‌خواهد که اگر ادعایی دارند، دلیل بیاورند. این نشان می‌دهد که در مسائل دینی باید برهان و دلیل داشته باشیم، نه تقلید کورکورانه.
4. احترام به عقل سلیم: خداوند با این سؤال‌های منطقی، عقل انسان‌ها را به چالش می‌کشد تا بیدار شوند و از خرافات دست بردارند. این روش قرآنی، بهترین راه هدایت انسان‌هاست.
5. نعمت‌شناسی: این آیه انسان را به شکرگزاری نعمت‌های الهی دعوت می‌کند و یادآوری می‌کند که همه اینها رحمت خداوند برای بشر است تا از آنها بهره‌مند شوند و او را عبادت کنند.