Аль-Анам сүрөсү — Аят 159

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• فَرَّقُوا دِينَهُمْ — динин бөлүп-жарып, айрым бөлүктөрүн алып, айрымдарын таштап салышты.
• شِيَعًا — ар кандай топторго, айрым агымдарга бөлүнүп кетишкен жамааттар.
• لَسْتَ مِنْهُمْ فِي شَيْءٍ — сен алардан эч нерседе жоксуң, башкача айтканда, алардын адашуусуна сенин катышың жок, сен алардан тазасың.
• أَمْرُهُمْ — алардын иштери, чечимдери, акыреттеги эсеби.
• يُنَبِّئُهُم — аларга кабар берет, билдирет.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала бул аятта пайгамбарга (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) кайрылып, динин бөлүп-жарып, ар кандай топторго жана агымдарга бөлүнүп кеткен адамдар жөнүндө айтып жатат. Мындай адамдар динин толук кармабай, анын айрым бөлүктөрүн алып, айрымдарын таштап, натыйжада бири-бирине карама-каршы келген жамааттарга айланып кетишкен. Бул сөздөр мурунку китеп ээлерине — яхудилер менен христиандарга — да тиешелүү, анткени алар да өздөрүнө келген буйруктардын айрымдарын гана аткарып, калганын таштап салышкан.

Андан соң Аллах пайгамбарыбызга (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) айтат: сен алардын адашуусуна эч катышы жоксуң, сен алар карманган нерселерден тазасың жана алар сенин алып келгениңден таза. Сенин милдетиң — аларга эскертүү берүү гана. Ал эми алардын эсебин суроо, жазалоо же кечирүү — баары Аллахка таандык. Кыямат күнү Аллах аларга кылган иштеринин баарын билдирет жана ага жараша сыйлык же жаза берет. Ким тообо кылып, жакшылык кылса — жакшылыгына жараша сыйлык алат, ким жамандык кылса — жамандыгына жараша жаза алат.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Динде биримдик — чоң ныгмет. Ислам дини бизди бөлүнбөй, бир тууган болуп, Куран менен Сүннөткө бекем карманууга чакырат. Динди бөлүп-жаруу, ар кандай топторго бөлүнүү — бул Аллахтын жактырбаган иши.
• Пайгамбар (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) адашуучулардан таза. Бул бизге пайгамбардын жолу ачык-айкын экенин, ага эч кандай шек жок экенин көрсөтөт. Биз анын жолун карманып, бөлүнүүдөн алыс болушубуз керек.
• Ар бир адамдын эсеби Аллахка гана таандык. Бул бизге башкалардын иштерине аралашып, аларды өзүбүзчө соттобой, ар бир адамдын жообун Аллахка тапшырышыбыз керектигин үйрөтөт. Бул — чоң акылмандык жана адилеттик.
• Кыямат күнүндөгү эсеп — акыйкат. Аллах ар бир адамга кылган ишин билдирип, адилеттүү соттойт. Бул бизди жакшылык кылууга, тообо кылууга жана Аллахтын буйруктарын аткарууга түрткү берет.
• Ислам — жеңилдик жана ырайым дини. Аллах бизге динди бөлүүнү эмес, биримдикте болууну буйруган. Куранды окуп, анын маанисин түшүнүп, ага бекем карманган адам бул дүйнөдө да, акыретте да бактылуу болот.