سوره انعام — آیه 159

معانی کلمات:

• فَرَّقُوا دِينَهُمْ: دین خود را پراکنده و بخش‌بخش کردند؛ برخی از احکام را گرفتند و برخی را رها نمودند.
• شِيَعًا: گروه‌ها و فرقه‌های پراکنده و مختلف.
• لَسْتَ مِنْهُمْ فِي شَيْءٍ: تو هیچ ارتباط و نسبتی با آنان نداری و از آنها بیزاری.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه، پیامبر اکرم (صلی الله علیه وسلم) و امت او را از هرگونه ارتباط با کسانی که دین خود را پراکنده ساختند و به فرقه‌ها و گروه‌های مختلف تقسیم شدند، بیزار و مبرّا می‌داند. این گروه‌ها، مانند یهود و نصاری، به برخی از دستورات دین ایمان آوردند و برخی را رها کردند و در نتیجه به اختلافات و تفرقه‌ها دچار شدند. خداوند به پیامبرش می‌فرماید: تو از آنها نیستی و آنها نیز از تو نیستند؛ تو وظیفه‌ای جز دعوت و انذار نداری. سرانجام کار آنان به خداوند بازمی‌گردد و او در روز قیامت، آنان را از آنچه در دنیا انجام می‌دادند آگاه می‌سازد و بر اساس آن پاداش یا کیفر می‌دهد. کسی که توبه کند و عمل صالح انجام دهد، پاداش نیک می‌بیند و آنکه بر گناه و تفرقه باقی بماند، سزای اعمال بد خود را خواهد دید.

فواید و پیام‌های آیه:

1. لزوم وحدت و پرهیز از تفرقه: این آیه به مسلمانان هشدار می‌دهد که هرگز دین خود را به فرقه‌های متفرق تبدیل نکنند و بر محور توحید و اطاعت از خدا و رسول متحد بمانند، چرا که تفرقه، دین را نابود می‌کند.
2. بیزاری از اهل بدعت و اختلاف: پیامبر اسلام از هر کس که در دین اختلاف ایجاد کند و راه تفرقه را پیش گیرد، بیزار است؛ پس مسلمانان نیز باید از چنین افرادی دوری کنند و راه اعتدال و سنت را برگزینند.
3. واگذاری حساب به خداوند: ما وظیفه نداریم درباره کسانی که راه باطل را می‌روند قضاوت نهایی کنیم؛ بلکه وظیفه ما دعوت به حق با حکمت و موعظه نیکوست و حساب آنان با خداست که به همه اعمال آگاه است.
4. امید به رحمت الهی: با وجود هشدار شدید، این آیه در پایان به عدالت و رحمت خدا اشاره دارد که نیکوکاران را پاداش می‌دهد و توبه‌کنندگان را می‌بخشد؛ پس هیچ‌کس نباید از رحمت خدا ناامید شود و به درگاه او بازگردد.