Сураи Аль-Анам — Оят 159

1. Маънои калимаҳои душворфаҳм:

— «فَرَّقُوا دِينَهُمْ»: дини худро пора-пора карданд, яъне баъзе аҳкоми онро гирифтанд ва баъзеро тарк карданд.

— «شِيَعًا»: гурӯҳҳо, фирқаҳо ва ҳизбҳои гуногун.

— «لَسْتَ مِنْهُمْ فِي شَيْءٍ»: ту аз онҳо нестӣ ва бо онҳо ҳеҷ иртиботе надорӣ; ту аз амали онҳо безорӣ.

— «أَمْرُهُمْ إِلَى اللَّهِ»: кори онҳо ба Аллоҳ вогузор аст ва ҳукму ҷазои онҳо танҳо ба дасти Ӯст.

1. Тафсири оят:

Аллоҳи Таъоло дар ин оят хабар медиҳад, ки касоне дини худро пора-пора карданд ва ба гурӯҳҳо ва фирқаҳои гуногун тақсим шуданд. Онҳо баъзе аз он чиро, ки ба он амр шуда буданд, гирифтанд ва баъзеро тарк карданд, то он ҷо ки дини ягона ба фирқаҳои зиёд табдил ёфт. Ин оят пеш аз ҳама ба аҳли китоб — яҳудиён ва насрониён — ишора дорад, ки дини худро тақсим карданд ва ҳар гурӯҳе роҳи худро пеш гирифт.

Сипас Аллоҳ ба Паёмбари худ (с) мефармояд, ки ту аз онҳо ва аз он чи онҳо бар он ҳастанд, безорӣ ва ҳеҷ масъулияте дар гумроҳии онҳо надорӣ. Вазифаи ту танҳо огоҳ кардан ва расонидани паём аст, на маҷбур кардани онҳо ба ҳидоят. Кори онҳо ба Аллоҳ вогузор аст ва ҳукми ниҳоӣ танҳо аз они Ӯст.

Баъд аз ин, дар рӯзи қиёмат Аллоҳ онҳоро аз он чи дар дунё мекарданд, огоҳ мекунад ва ба ҳар кас мувофиқи амалаш ҷазо медиҳад: некӯкоронро бо некиашон подош медиҳад ва бадкоронро бо бадиашон ҷазо медиҳад. Ҳар кас бино бар амали худ натиҷаи онро мебинад.

1. Фоидаҳои ин оят:

— Ин оят нишон медиҳад, ки дин як воҳиди ягона аст ва тақсим кардани он ба фирқаҳо ва гурӯҳҳо роҳи нодуруст аст. Ваҳдати калима ва пайравӣ аз роҳи ягонаи ҳақ, ки Аллоҳ муайян кардааст, асоси саодати инсон аст.

— Оят ба мо меомӯзад, ки ҳақро пурра қабул кунем ва аз он чи Аллоҳ фармудааст, чизеро тарк накунем, зеро интихоб кардани баъзе аҳком ва тарк кардани баъзеи дигар боиси гумроҳӣ ва парокандагӣ мегардад.

— Ин оят тасаллие барои Паёмбар (с) ва пайравони ӯст, ки масъулияти гумроҳии мардум бар дӯши онҳо нест; вазифаи онҳо танҳо расонидани паём ва огоҳ кардан аст.

— Оят моро ба ин ҳақиқат раҳнамун мекунад, ки ҳукми ниҳоӣ ва ҷазо танҳо ба дасти Аллоҳ аст ва ҳеҷ кас ҳақ надорад худро довари охират бидонад.

— Дар оят умеди бузург барои тавбакунандагон ва некӯкорон мавҷуд аст, зеро Аллоҳ ҳар амалеро, ки инсон дар дунё анҷом медиҳад, ба ҳисоб мегирад ва подоши некӯкоронро беҳисоб намегузорад.

— Ин оят моро ба сӯи ваҳдати уммат ва дурӣ аз тафриқа ва ихтилоф даъват мекунад, то ҳама бо як дил ва як роҳ ба сӯи Аллоҳ рӯ оварем ва аз роҳҳои пароканда, ки ба гумроҳӣ мебаранд, эҳтиёт кунем.