Аль-Анам сүрәсе — Аять 36

Сүзләрнең мәгънәләре:

• يَسْتَجِيبُ — кабул итә, җавап бирә, чакыруга иярә.
• يَسْمَعُونَ — ишетәләр (кабул итү колагы белән тыңлыйлар).
• الْمَوْتَى — үлекләр (монда күңелләре үлек булган кәферләр күздә тотыла).
• يَبْعَثُهُمُ — аларны терелдерә, каберләреннән чыгара.
• يُرْجَعُونَ — кайтарылалар, кире кайталар.

Аять тәфсире:

Ий Мухәммәд галәйһиссәләм! Синең чакыруыңа һәм дәгъватеңә, син алып килгән туры юлга бары тик сүзне ишетеп, аңлап, кабул иткән кешеләр генә җавап бирә. Алар — иман китереп, вәгазьләрдән файдаланган мөэминнәр. Ә кәферләр исә үлекләр кебектер, чөнки аларның күңелләре үлеп, хакны ишетү сәләтен югалткан. Аларга һидәят теләү һәм аларны туры юлга өндәү файда бирми, чөнки алар хак сүзне ишетмиләр дә, аңламыйлар да.

Әмма бу кәферләр, гәрчә күңелләре үлек булса да, әҗәл килгәч, гәүдәләре дә үлеп, кабергә керер. Аннары Аллаһ аларны кыямәт көнендә каберләреннән терелтеп чыгарыр. Шуннан соң алар барысы да Аллаһуга кайтарылырлар — берсе дә калмас. Ул аларны кылган гамәлләренә карап хөкем итәр: яхшылык кылганнарга җәннәт, яманлык кылганнарга җәһәннәм бирер. Һичкем Аллаһның хөкеменнән кача алмас.

Аятьтән алынган файдалар:

• Иман — күңел терелеге, ә көферлек — күңел үлеме. Күңеле тере кеше генә хак сүзне кабул итә ала.
• Аллаһның рәсүленә иң зур ярдәм — аның чакыруын кабул итеп, иман китерү. Ә кабул итмәүчеләр өчен пәйгамбәр үкенмәсен, чөнки аларның туры юлга килүе Аллаһ ихтыярында.
• Үлем — ахыргы нокта түгел. Һәркем, мөэмин булсынмы, кәфер булсынмы, әлбәттә, терелеп, Аллаһуга кайтачак. Бу — бөек гаделлек вәгъдәсе.
• Кыямәт көнендә хисап һәм җәза — хак. Бу иман кешене дөрес юлда тотарга һәм гөнаһлардан сакланырга өнди.
• Аллаһның кодрәте чиксез: үлекләрне терелтү, аларны бергә җыю — Аның өчен берни түгел. Шуңа күрә бәндә Аллаһуга тәүәккәл итеп, Аның вәгъдәсенә ышанып яшәргә тиеш.