انعام سۈرىسى — ئايەت 36

1) لۇغەت ئىزاھاتى:

• يَسْتَجِيبُ: ئىجابەت قىلىدۇ، قوبۇل قىلىدۇ، ئىتائەت قىلىدۇ.
• الْمَوْتَىٰ: ئۆلۈكلەر. بۇ يەردە مەنىۋى جەھەتتىن ئۆلۈك بولغان، يەنى قەلبى ئۆلگەن كاپىرلار كۆزدە تۇتۇلىدۇ.
• يَبْعَثُهُمُ: ئۇلارنى تىرىلدۈرىدۇ، قەبرىدىن چىقىرىدۇ.
• يُرْجَعُونَ: قايتۇرۇلىدۇ، قايتىدۇ.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئى پەيغەمبەر، سىزنىڭ ھىدايەت دەۋىتىڭىزگە پەقەت ھەقىقىي ئاڭلايدىغان، يەنى قۇلاق سېلىپ، ئويلىنىپ، قوبۇل قىلىدىغان كىشىلەر ئىجابەت قىلىدۇ. ئۇلار سىز ئېلىپ كەلگەن ھىدايەتنى چۈشىنىپ، ئۇنىڭدىن پايدىلىنىدۇ. ئەمما كاپىرلارنىڭ قەلبى ئۆلۈك، ئۇلار ھەقىقەتنى ئاڭلىمايدۇ ۋە چۈشەنمەيدۇ، شۇڭا ئۇلار مەنىۋى جەھەتتىن ئۆلۈكلەر ھۆكمىدە. ئۆلۈكلەرنى ئاللاھ تائالا قىيامەت كۈنى قەبرىلىرىدىن تىرىلدۈرۈپ چىقىرىدۇ، ئاندىن ئۇلار يالغۇز ئاللاھنىڭ دەرگاھىغا قايتۇرۇلىدۇ ۋە قىلغان ئەمەللىرىگە قاراپ ھېساب بېرىدۇ. دېمەك، كاپىرلارنىڭ ھىدايەتتىن يۈز ئۆرۈشى سىزنىڭ دەۋىتىڭىزنىڭ كەمچىلىكىدىن ئەمەس، بەلكى ئۇلارنىڭ قەلبىنىڭ ئۆلۈك بولغانلىقىدىندۇر.

3) ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پايدىلار:

• ئاللاھ تائالا ھەر بىر ئادەمنى قىيامەت كۈنى تىرىلدۈرۈپ، ئەمەللىرىگە قاراپ ھېساب ئالىدۇ. بۇ ئىسلامنىڭ ئاخىرەت ئېتىقادىنىڭ مۇھىم ئاساسىدۇر.
• قەلبى ئۆلۈك كىشىلەر ھەقىقەتنى ئاڭلىسىمۇ پايدىلانمايدۇ، شۇڭا ئىسلامغا كىرىش ئۈچۈن قەلبنىڭ تىرىك بولۇشى، ئاڭلىغاننى قوبۇل قىلىشى كېرەك.
• ئىسلام دىنى ئىنساننى مەنىۋى ئۆلۈمدىن ھاياتلىققا چىقىرىدىغان، قەلبنى نۇرلاندۇرىدىغان دىندۇر. ئۇنى قوبۇل قىلغان كىشى ھەقىقىي ھاياتقا ئېرىشىدۇ.
• ئاللاھ تائالا ھەممە ئادەمنى ئۆزىگە قايتۇرىدىغانلىقىنى بىلدۈرۈپ، ئىنساننى ئەمەلىنى ياخشى قىلىشقا، ھەقىقەتنى ئاڭلاپ قوبۇل قىلىشقا تەرغىب قىلىدۇ.