Аль-Анам сүрәсе — Аять 44

Сүзләрнең мәгънәләре:

• نَسُوا – оныттылар, ягъни эшләрен ташладылар, игътибар итмәделәр.
• ذُكِّرُوا بِهِ – үгет-нәсыйхәт итеп искәртелгән нәрсәләр (авырлыклар, чирләр, фәкыйрьлек кебек куркынычлар).
• فَتَحْنَا عَلَيْهِمْ أَبْوَابَ كُلِّ شَيْءٍ – аларга һәр нәрсәнең (ризыкның, байлыкның, сәламәтлекнең) ишекләрен ачтык.
• فَرِحُوا – шатландылар, горурландылар, мәгърур булдылар.
• أُوتُوا – аларга бирелгән нәрсәләр (дөньяви нигъмәтләр).
• بَغْتَةً – кинәттән, көтмәгәндә.
• مُبْلِسُونَ – өметләрен өзгәннәр, башларын түбән иеп, кайгыга батканнар, һәр яхшылыктан өметсез калганнар.

Аять тәфсире:

Аллаһы Тәгалә үз рәсүлләренә каршы килгән элеккеге өммәтләргә башта авырлыклар һәм чирләр җибәргән иде — аларны үгет-нәсыйхәт итү өчен. Ләкин алар бу авырлыкларны оныттылар, үзләренә килгән куркынычлардан һәм вәгазьләрдән дәрес алмадылар, тәүбә итмәделәр. Шулчакта Аллаһы аларга дөньяви нигъмәтләрнең ишекләрен киң ачып җибәрде: фәкыйрьлек урынына байлык, чир урынына сәламәтлек, куркыныч урынына иминлек бирде. Әмма бу аларның хәлен яхшырту өчен түгел, ә әҗәлләрен кичектереп, сынау өчен иде — аларны акрынлап һәлакәткә тарту (истидраҗ) иде.

Алар бирелгән нигъмәтләргә шатландылар, мәгърурландылар, үзләрендәге байлык һәм сәламәтлек аларны Аллаһыга якынайтадыр дип уйладылар. Әмма алар тәүбә итмәделәр, Аллаһының рәхмәтенә шөкер кылмадылар. Шулчакта, алар иң югары ноктада, иң шатлыклы вакытларында, кинәттән аларга ґәзап килде — бернинди кисәтүсез, көтмәгәндә. Шунда алар һәр яхшылыктан өметләрен өзделәр, башларын түбән иеп, кайгы-хәсрәт эчендә калдылар. Аларның шатлыклары кайгыга, сөенечләре хәсрәткә әверелде.

Аятьтән алынган файдалар:

1. Аллаһының нигъмәтләре безне алдап куймасын — байлык, сәламәтлек һәм уңышлар безнең өчен сынау булырга мөмкин. Алар безне тәкәбберлеккә һәм гөнаһларга тартса, бу — Аллаһының безгә ачуы билгесе.
2. Авырлыклар һәм сынаулар — Аллаһының рәхмәте булырга мөмкин, чөнки алар безне тәүбәгә һәм Аллаһыга кайтуга этәрәләр. Әгәр кеше авырлыклардан дәрес алмаса, Аллаһы аны нигъмәтләр белән сынап карый.
3. Ґәзап кинәттән килә — кеше иң куркынычсыз хәлдә, иң шатлыклы вакытында да Аллаһының ґәзабыннан имин түгел. Шуңа күрә һәрвакыт Аллаһыга тәүбә итеп, аның рәхмәтенә өмет баглап яшәргә кирәк.
4. Кеше дөньяви нигъмәтләргә алданып, ахирәтне онытмасын. Чын бәхет — Аллаһының ризалыгында, ә дөнья байлыгы — вакытлыча гына сынау.