An'om surasi — Oyat 44

Kalimalarning ma'nolari:

• Nasuu – tark etdilar, unutdilar.
• Zukkiru bihi – ularga eslatilgan narsa (ogohlantirish, pand-nasihat).
• Fatahnā – ochdik.
• Abvāba kulli shay’ – har bir narsaning eshiklarini (ne’matlar, rizq-u barakatlar).
• Baghtatan – to'satdan, qo'qqisdan, kutilmaganda.
• Mublisūn – umidsizlikka tushganlar, har bir yaxshilikdan uzilganlar, qattiq hasrat va nadomatda qolganlar.

Tafsir:

Qachonki ular o'zlariga qilingan pand-nasihatlarni, ogohlantirishlarni tark etib, Allohning amrlariga yuz o'girganlarida, Biz ularni asta-sekin halokatga yetaklash uchun ularga har bir narsaning eshiklarini – rizq-u barakatlarni, farovonlikni, sog'lik-salomatlikni ochib qo'ydik. Ya'ni ular avval qashshoqlik va kasallik bilan sinovdan o'tkazilgan edilar, ammo ular bundan saboq olmadilar. Shunda Biz ularni boylik va salomatlik bilan imtihon qildik. Ular bu ne'matlarga shunchalik berilib ketdilarki, o'zlarini xuddi Allohning doimiy inoyatiga sazovor bo'lgan kimsalar deb hisobladilar. Ular berilgan ne'matlar bilan maqtanib, shukr qilishni unutdilar. Nihoyat, ular berilgan narsalardan zavqlanib, shodlikka to'lib-toshganlarida, Biz ularni to'satdan azob bilan ushladik. Ular hech qanday ogohlantirishsiz, kutilmagan holda azobga duchor bo'ldilar. O'sha paytda ular har bir yaxshilikdan uzilgan, umidsizlikka tushgan, qattiq hasrat va nadomatda qolgan holatda edilar. Ular endi hech qanday najot yo'lini topa olmadilar.

Foydalar:

1. Alloh taolo bandalarini ba'zan ne'matlar bilan sinaydi. Boylik va farovonlik ham xuddi qashshoqlik va kasallik kabi imtihondir. Kim bu ne'matlarga shukr qilsa, Alloh uning darajasini oshiradi, kim esa mag'rurlanib, shukrni unutsa, halokatga yuz tutadi.
2. Allohning jazolashi adolatli va hikmatlidir. U bandasini ogohlantirib, pand-nasihat qiladi, agar ular o'zlarini tuzatmasalar, asta-sekin halokatga yetaklaydi. Bu Allohning rahmli va hikmatli zot ekanligini ko'rsatadi.
3. Inson hech qachon berilgan ne'matlarga berilib, Allohni unutmasligi kerak. Ne'matlar qanchalik ko'p bo'lsa, shukr ham shunchalik ko'p bo'lishi lozim. Aks holda, ne'matlar inson uchun baloga aylanadi.
4. To'satdan kelgan azobdan qo'rqish va doimo Allohga tavba qilishga shoshilish kerak. Inson o'zini xavfsiz hisoblamasligi, har qanday lahzada Allohning azobi kelishi mumkinligini yodda tutishi lozim.
5. Bu oyat mo'minlarga ogohlantirishdir: ular doimo Allohning amrlariga itoat qilishlari, pand-nasihatlarni qabul qilishlari va gunohlardan qaytishlari kerak. Shunda Alloh ularni halokatdan saqlaydi va ularga yaxshi taqdirni nasib qiladi.