Sure En'âm — Ayet 44

Kelime Anlamları:

• Nesû: Terk ettiler, unuttular.
• Zükkirû bihî: Kendilerine hatırlatılan, öğüt verilen şey.
• Fetahnâ: Açtık.
• Ebvâbe külli şey’in: Her şeyin kapılarını.
• Ferihû: Sevindiler, şımardılar.
• Uûtû: Kendilerine verilen şeyler.
• Ehaznâhüm: Onları yakaladık.
• Bğteten: Ansızın, apansız.
• Müblisûn: Ümitsizliğe düşmüş, perişan ve pişman kimseler.

Tefsir:

Bu âyet-i kerîme, Allah’ın kullarına olan muamelesindeki hikmeti ve adaleti gözler önüne serer. Cenâb-ı Hak, önceki ümmetlere peygamberler göndermiş, onlara öğütler vermiş, uyarılarda bulunmuştu. Fakat o toplumlar, kendilerine yapılan bu hatırlatmaları ve nasihatleri kulak ardı ettiler; Allah’ın emirlerini terk edip O’na sırt çevirdiler.

İşte tam bu noktada Allah’ın o meşhur "istidrâc" sünneti devreye girer. Yani kullarını, azgınlıklarında ve günahlarında serbest bırakarak, onlara bol bol nimetler vermesi, dünya kapılarını sonuna kadar açması... Evet, onlar uyarıları terk edince, Allah Teâlâ onlara rızık kapılarını açtı; fakirlikten sonra zenginlik, hastalıktan sonra sıhhat ve afiyet verdi. Bu, onların lehine bir ikram değil, aksine bir tuzaktı. Çünkü bu nimetler, onların şımarıp azgınlaşması ve böylece cezayı daha da hak etmeleri içindi.

Nitekim onlar, kendilerine verilen bu nimetlere sevindiler, gururlandılar ve şımardılar. "Biz hak ettik, biz kazandık" diyerek kibirlendiler. İşte tam o sevinç ve gaflet anında, hiç beklemedikleri bir anda Allah’ın azabı onları yakalayıverdi. O azap öyle ansızın geldi ki, ellerinden hiçbir şey gelmedi; bütün ümitleri söndü, çaresizlik içinde perişan oldular. Artık ne bir yardımcı bulabildiler, ne de bir çıkış yolu. "Müblisûn" işte bu hâli anlatır: Hayattan ve rahmetten tamamen ümidini kesmiş, pişmanlık içinde kıvranan kimseler.

Bu tablo, biz Müslümanlar için çok büyük bir ibret ve uyarıdır. Sakın ha, Allah’ın verdiği nimetler bizi şımartmasın! Bazen günahlarımıza rağmen bolluk ve rahatlık içinde olmamız, Allah’ın bizi önemsemediği anlamına gelmez; bilakis bu, bir mühlet ve istidrâc olabilir. Öyleyse her nimetin sahibinin Allah olduğunu bilmeli, O’na şükretmeli ve emirlerine sarılmalıyız. Unutmayalım ki Allah, kullarına çok merhametlidir; ama azabı da çok şiddetlidir. Bu sebeple, verilen nimetler bizi Allah’a yaklaştırmalı, uzaklaştırmamalıdır. Tövbe kapısı her zaman açıktır; ne olur bu kapıyı aralamadan, azap ansızın gelmeden O’na dönelim.