Сураи Аль-Анам — Оят 53

1. Маънои калимаҳое, ки ба шарҳ ниёз доранд:

• «فَتَنَّا»: озмудем, имтиҳон кардем.
• «مَنَّ»: неъмат дод, лутф кард.
• «بِأَعْلَمَ»: донотар, огоҳтар.
• «الشَّاكِرِينَ»: шукргузорон, сипосгузорон.

1. Тафсири оят:

Худованди мутаъол мефармояд, ки ҳамон тавре ки пештар озмунҳо буданд, мо баъзе аз одамонро бо баъзеи дигар озмудем. Яъне, дар байни мардум фарқиятҳо гузоштем: баъзеҳоро сарватманд ва баъзеҳоро камбағал кардем, баъзеҳоро қавӣ ва баъзеҳоро заиф гардонидем, то ки ҳар як ба дигаре ниёз дошта бошад. Ин ҳама барои он аст, ки озмуда шаванд.

Пас кафирон ва сарватмандон, вақте мебинанд, ки камбағалон ва заифон ба ислом меоянд ва аз онҳо пеш мегузаранд, бо такаббур мегӯянд: «Оё ҳаминҳо ҳастанд, ки Худо аз миёни мо бар онҳо неъмат додааст?» Яъне, онҳо тааҷҷуб мекунанд, ки чӣ гуна одамони оддӣ ва камбағал ба ин роҳи ҳидоят расидаанд, на онҳо. Онҳо гумон мекунанд, ки агар ислом чизе арзишманд мебуд, онҳо аввалин шуда ба он мерасиданд.

Он гоҳ Худованд дар посух мефармояд: «Оё Худо ба шукргузорон донотар нест?» Ин савол барои тасдиқ аст, яъне албатта Худо ба ҳоли бандагони шукргузор хеле хуб огоҳ аст. Ӯ медонад, ки кӣ шукри неъматро ба ҷо меорад ва кӣ ношукр аст. Худо касеро, ки шукргузор аст, ба роҳи имон ҳидоят мекунад ва касеро, ки ношукр аст, дар гумроҳӣ мегузорад.

1. Фоидаҳое, ки аз ин оят бармеоянд:

• Ин оят нишон медиҳад, ки фарқиятҳои моддӣ ва иҷтимоӣ дар байни одамон як озмун аст, на далели бартарӣ ё камбуди инсон.
• Имон ва ҳидоят неъмати бузурги Худост, ки ба ҳар касе, ки шукргузор бошад, дода мешавад, на танҳо ба сарватмандон ё қудратмандон.
• Ин оят моро тарғиб мекунад, ки ҳамеша шукргузори неъматҳои Худо бошем, зеро Худо шукргузоронро дӯст медорад ва онҳоро ҳидоят мекунад.
• Ҳамчунин, ин оят ба мо меомӯзад, ки ба дигарон бо назари такаббур нигоҳ накунем ва ҳар касеро, ки Худо ҳидоят кардааст, эҳтиром гузорем.
• Ва охирон, ин оят ба мо умед мебахшад, ки ҳар касе, ки ба сӯи Худо рӯй оварад ва шукр кунад, Худо ӯро қабул мекунад ва ба роҳи рост ҳидоят менамояд.