انعام سۈرىسى — ئايەت 53

1) ئايەتتىكى ئاچقۇچلۇق سۆزلەرنىڭ مەنىسى:

• فَتَنَّا: ئىمتىھان قىلدۇق، سىنىدۇق.
• بَعْضَهُم بِبَعَضٍ: ئۇلارنىڭ بەزىسىنى بەزىسى بىلەن.
• مَنَّ اللَّهُ عَلَيْهِم: ئاللاھ ئۇلارغا ئاتا قىلدى، يەنى ھىدايەت نېئمىتى بەردى.
• الشَّاكِرِينَ: شۈكۈر قىلغۇچىلار.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە شۇنى بايان قىلىدۇكى، بىز ئىنسانلارنى بىر-بىرى بىلەن سىناپ، ئىمتىھان قىلدۇق. بەزىلەرنى باي، بەزىلەرنى نامرات؛ بەزىلەرنى كۈچلۈك، بەزىلەرنى ئاجىز قىلدۇق. بۇنداق قىلىشتىكى مەقسەت شۇكى، كاپىر بولغان بايلار ۋە ئەشرەپلەر ئىسلامنى قوبۇل قىلغان نامرات ۋە ئاجىز كىشىلەرگە قاراپ: «ئاللاھ بىزنىڭ ئارىمىزدا پەقەت مۇشۇ نامرات ۋە ئاجىزلارغا ھىدايەت نېئمىتىنى ئاتا قىلدىمۇ؟ ئەگەر ئىسلام ھەقىقەتەن ياخشى نەرسە بولسا ئىدى، ئۇلار بىزدىن ئىلگىرى ئۇنىڭغا ئېرىشەلمەيتتى» دېيىشى ئۈچۈن. ئاللاھ تائالا بۇ كاپىرلارغا جاۋاب بېرىپ: «ئاللاھ شۈكۈر قىلغۇچىلارنى ئوبدان بىلگۈچى ئەمەسمۇ؟» دەيدۇ. يەنى ئاللاھ تائالا كىمنىڭ ھەقىقىي شۈكۈر قىلغۇچى ئىكەنلىكىنى، كىمنىڭ ئۆزىگە بېرىلگەن نېئمەتلەرگە شۈكۈر قىلىدىغانلىقىنى ئەڭ ياخشى بىلگۈچىدۇر. شۇڭا ئاللاھ ئۆزى بىلگەن شۈكۈر قىلغۇچى بەندىلىرىنى ھىدايەتكە مۇۋەپپەق قىلىدۇ، كاپىرلىقنى تاللىغانلارنى بولسا ياردەمسىز قالدۇرىدۇ.

3) بۇ ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پايدىلار:

• ئاللاھ تائالا بەندىلىرىنى تۈرلۈك ھالەتلەر بىلەن سىنايدۇ، بايلىق ۋە نامراتلىق، كۈچلۈكلۈك ۋە ئاجىزلىق ھەممىسى ئىمتىھاندۇر.
• ئىسلام ھەقىقىي قىممەت ئۆلچىمى ئەمەس، بەلكى ئاللاھنىڭ ھىدايىتى ۋە شۈكۈر قىلىش ئەڭ مۇھىم ئۆلچەمدۇر.
• ئاللاھ تائالا شۈكۈر قىلغۇچىلارنى ئەڭ ياخشى بىلگۈچىدۇر، شۇڭا ھەر قانداق ئادەم ئۆزىنىڭ ئەمەلىيىتى بىلەن ئاللاھقا يېقىنلىشىشى كېرەك.
• بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، دۇنيادىكى ئەھۋاللار ۋە ئىجتىمائىي ئورۇنلار ئاخىرقى ھۆكۈم ئەمەس، ھەقىقىي غەلىبە ئاللاھنىڭ رازىلىقىغا ئېرىشىشتۇر.
• ئىسلام دىنى ھەممە ئادەمگە ئوخشاش پۇرسەت بېرىدۇ، باي-نامرات، كۈچلۈك-ئاجىز ھەممىسى ئاللاھنىڭ ھىدايىتىگە لايىقتۇر.