انعام سۈرىسى — ئايەت 63

1) لۇغەت ئىزاھاتى

• تُنَجِّيكُم: سىلەرنى قۇتقۇزىدۇ، خەتەردىن ساقلاپ قالىدۇ.
• ظُلُمَاتِ الْبَرِّ وَالْبَحْرِ: قۇرۇقلۇق ۋە دېڭىزدىكى قاراڭغۇلۇقلار؛ بۇ يەردە قاراڭغۇلۇق كېچىدىكى خەتەر-خەۋپلەر، ياكى قۇرۇقلۇق ۋە دېڭىزدىكى ئېغىر باسقۇچلار ۋە مۇشكۇللار كۆزدە تۇتۇلىدۇ.
• تَضَرُّعًا: يالۋۇرۇپ، ئۆزىنى خار قىلىپ، ئاۋازىنى كۆتۈرۈپ دۇئا قىلىش.
• خُفْيَةً: يوشۇرۇن ھالدا، ئاستا ئاۋاز بىلەن، ياكى كۆڭۈل ئىچىدە.
• لَئِنْ أَنجَانَا: ئەگەر بىزنى قۇتقۇزسا.
• الشَّاكِرِينَ: شۈكۈر قىلغۇچىلار؛ يەنى نېمەتنى تونۇپ، ئۇنىڭغا مەدھىيە ئېيتىپ، ئۇنى ئاللاھنىڭ رازىلىقى ئۈچۈن ئىشلىتىدىغانلار.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى

ئى پەيغەمبەر، بۇ مۇشرىكلارغا ئېيتىپ بەر: قۇرۇقلۇق ۋە دېڭىزدىكى قاراڭغۇلۇقلاردا، يەنى شۇ يەرلەردىكى خەتەرلىك ۋە قورقۇنچلۇق ئەھۋاللاردا سىلەرنى كىم قۇتقۇزىدۇ؟ سىلەر ئەينى چاغدا ئاللاھقا يالۋۇرۇپ، ئاۋازىڭلارنى كۆتۈرۈپ ۋە يوشۇرۇن ھالدا ئۇنىڭغا دۇئا قىلىسىلەر: «ئەگەر رەببىمىز بىزنى بۇ خەتەردىن قۇتقۇزسا، چوقۇم شۈكۈر قىلغۇچىلاردىن بولىمىز» دەيسىلەر. دېمەك، سىلەرنىڭ ئۆزۈڭلارمۇ ئېتىراپ قىلىۋاتقىنىڭلار شۇكى، بۇنداق قىيىن ئەھۋالدا سىلەرنى قۇتقۇزىدىغان يالغۇز ئاللاھتۇر. ئۇنداقتا، نېمە ئۈچۈن نورمال ھالەتتە ئۇنىڭغا يالغۇز ئىبادەت قىلمايسىلەر؟ ئەگەر ئۇ سىلەرنى بۇ خەتەردىن قۇتقۇزسا، سىلەر ئۇنىڭغا شۈكۈر قىلىشىڭلار، يەنى ئۇنىڭ نېمەتلىرىنى تونۇپ، ئۇنىڭغا مەدھىيە ئېيتىپ، ئۇنىڭغا يالغۇز ئىبادەت قىلىشىڭلار كېرەك. شۈكۈر دېگەن بەندىنىڭ ئاللاھنىڭ ئۆزىگە بەرگەن نېمىتىنى ئېتىراپ قىلىشى، ئۇنىڭغا مەدھىيە ئېيتىشى ۋە بۇ نېمەتلەرنى ئاللاھنىڭ رازىلىقى ئۈچۈن ئىشلىتىشىدۇر.

3) ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پايدىلار

• بۇ ئايەت ئىنساننىڭ قىيىنچىلىق ۋاقتىدا ئاللاھقا يۈزلىنىدىغانلىقىنى، ھەتتا مۇشرىكلارنىڭمۇ خەتەرگە دۇچ كەلگەندە ئاللاھنى چاقىرىدىغانلىقىنى كۆرسىتىدۇ. بۇ ئاللاھنىڭ بارلىقى ۋە بىرلىكىنى ئىنساننىڭ ئۆز تەبىئىتى ئېتىراپ قىلىدىغانلىقىنىڭ دەلىلىدۇر.
• ئاللاھ تائالا بەندىلىرىنىڭ دۇئاسىنى ئاڭلاپ، ئۇلارنى خەتەردىن قۇتقۇزىدۇ. بۇ ئاللاھنىڭ رەھىمدىللىكى ۋە مېھرىبانلىقىنى كۆرسىتىدۇ.
• ئىنسان قىيىنچىلىقتىن قۇتۇلغاندىن كېيىن ئاللاھقا شۈكۈر قىلىشى، ئۇنىڭ نېمەتلىرىنى ئۇنۇتماسلىقى كېرەك. شۈكۈر قىلىش بەندىنى ئاللاھقا تېخىمۇ يېقىنلاشتۇرىدۇ ۋە نېمەتلەرنىڭ داۋاملىق بولۇشىغا سەۋەب بولىدۇ.
• بۇ ئايەت ئىسلامغا چاقىرىش جەھەتتىن مۇھىم بولۇپ، ئىنسانلارنى يالغۇز ئاللاھقا ئىبادەت قىلىشقا، شېرىك كەلتۈرمەسلىككە ۋە ھەر قانداق ئەھۋالدا ئۇنىڭغا يۈزلىنىشكە تەرغىب قىلىدۇ.