سوره انعام — آیه 69

معانی کلمات:

• یَتَّقُونَ: کسانی که تقوا پیشه میکنند، یعنی از خدا میترسند و از نافرمانی او دوری میکنند.
• حِسَابِهِم: حساب و بازخواست آنان (کسانی که آیات خدا را به سخره میگیرند).
• ذِکْرَىٰ: یادآوری و پند دادن.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه به مؤمنان پرهیزگار اطمینان میدهد که اگر کسانی آیات الهی را مسخره میکنند و به باطل میپردازند، گناه و حساب آنان بر عهدهٔ مؤمنان نیست. مؤمنان در برابر اعمال ناپسند دیگران مسئول نیستند و در قیامت بازخواست نمیشوند. اما این بدان معنا نیست که مؤمنان بیتفاوت باشند؛ بلکه وظیفه دارند آنان را پند دهند و با سخنان حکیمانه و اخلاق نیکو، زشتی کارشان را یادآوری کنند تا شاید از این رفتار ناپسند دست بردارند و تقوای الهی پیشه کنند. این نهی از منکر و امر به معروف، نه از روی تکبر یا سرزنش، بلکه از سر دلسوزی و برای هدایت آنان است.

فواید و پیامهای آیه:

• مؤمن در برابر گناه دیگران مسئول نیست، اما وظیفهٔ امر به معروف و نهی از منکر را دارد و باید با مهربانی و دلسوزی، دیگران را به راه راست دعوت کند.
• پند و اندرز باید با نیت خیر و برای اصلاح باشد، نه برای تحقیر یا برتریجویی.
• این آیه به مؤمنان آرامش میدهد که نگران حساب و کتاب گناهکاران نباشند و تمرکز خود را بر اصلاح خویش و دعوت دیگران با اخلاق نیکو قرار دهند.
• تقوا و پرهیزگاری، انسان را از درگیریهای بیثمر و نگرانیهای بیجا بازمیدارد و او را به مسئولیتهای واقعیاش در جامعه هدایت میکند.