انعام سۈرىسى — ئايەت 71

1) ئايەتتىكى ئاچقۇچلۇق سۆزلەرنىڭ مەنىسى:

• أَنَدْعُو : بىز چاقىرامدۇق، يەنى بىز ئىبادەت قىلامدۇق.
• مِن دُونِ اللَّهِ : ئاللاھتىن باشقا، ئاللاھنى قويۇپ.
• لَا يَنفَعُنَا وَلَا يَضُرُّنَا : بىزگە پايدا قىلالمايدىغان ۋە زىيان يەتكۈزەلمەيدىغان.
• نُرَدُّ عَلَىٰ أَعْقَابِنَا : ئارقىمىزغا قايتۇرۇلۇش، يەنى ئىماندىن كۇفرىغا قايتىش.
• اسْتَهْوَتْهُ الشَّيَاطِينُ : شەيتانلار ئۇنى ئازدۇرۇپ، ھالاكەت تەرەپكە تارتىپ كەتتى.
• حَيْرَانَ : ھەيران، قايسى تەرەپكە ماڭىدىغانلىقىنى بىلمەيدىغان.
• هُدَى اللَّهِ : ئاللاھنىڭ ھىدايىتى، يەنى ئاللاھ كۆرسەتكەن توغرا يول.
• لِنُسْلِمَ : بىز ئاللاھقا تەسلىم بولۇشىمىز، ئىتائەت قىلىشىمىز ئۈچۈن.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئى پەيغەمبەر، بۇ مۇشرىكلارغا ئېيتقىن: ئاللاھنى قويۇپ، بىزگە ھېچقانداق پايدا يەتكۈزەلمەيدىغان ۋە زىيانمۇ قىلالمايدىغان بۇتلارغا ئىبادەت قىلامدۇق؟ ئەگەر بىز ئۇلارغا ئىبادەت قىلساق، ئۇلار بىزگە پايدا بېرەلمەيدۇ؛ ئەگەر ئۇلارنى تەرك ئەتسەك، ئۇلار بىزگە زىيان يەتكۈزەلمەيدۇ. ئاندىن ئاللاھ بىزنى ھىدايەت قىلىپ، ئىسلام نۇرى بىلەن شەرەپلەندۈرگەندىن كېيىن، يەنە كۇفرىغا قايتىپ، ئارقىمىزغا قايتامدۇق؟ بۇنداق قىلىشىمىز شەيتانلار تەرىپىدىن ئازدۇرۇلۇپ، زېمىندا ھەيران ۋە سەرسان بولۇپ، قايسى تەرەپكە ماڭىدىغانلىقىنى بىلمەي قالغان كىشىگە ئوخشايدۇ. ئۇنىڭ ئەتراپىدا ئەقىللىق، ھىدايەت تاپقان دوستلىرى بار بولۇپ، ئۇلار ئۇنى توغرا يولغا چاقىرىدۇ ۋە «بىزگە قاراپ كەل، توغرا يولغا ماڭ» دەيدۇ، ئەمما ئۇ ئۇلارنىڭ چاقىرىقىغا قۇلاق سالمايدۇ. ئى پەيغەمبەر، ئۇلارغا ئېيتقىنكى، ھەقىقىي ھىدايەت پەقەت ئاللاھنىڭ ھىدايىتىدۇر، يەنى مېنىڭ ئېلىپ كەلگەن دىنىمدۇر. بىز ھەممىمىز ئاللاھقا تەسلىم بولۇشقا، يەنى پەقەت ئۇنىڭغا ئىبادەت قىلىشقا ۋە ئۇنىڭ بىرلىكىنى ئېتىراپ قىلىشقا بۇيرۇلدۇق. ئاللاھ پۈتۈن مەخلۇقاتلارنىڭ پەرۋەردىگارىدۇر، ھەممە ئىش ئۇنىڭ قولىدا ۋە ئۇنىڭ ئىلكىدىدۇر.

3) بۇ ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پايدىلار ۋە ئىبرەتلەر:

• ئىسلام دىنى بىزنى پايدا-زىيانسىز بۇتلارغا ۋە بىكار نەرسىلەرگە ئىبادەت قىلىشتىن قايتۇرىدۇ، پەقەت پايدا-زىيان يەتكۈزۈش كۈچىگە ئىگە بولغان بىر ئاللاھقا يۆنەلدۈرىدۇ. بۇ ئىنساننىڭ ئەقلىنى ۋە ئىززەت-ھۆرمىتىنى قوغدايدۇ.
• ئاللاھ بىزنى ھىدايەت قىلغاندىن كېيىن، يەنە ئارقىمىزغا قايتىپ كۇفرىغا چۆكمەسلىكىمىز، بەلكى ھىدايەت يولىدا مۇستەھكەم تۇرۇشىمىز كېرەك. ھىدايەت ئاللاھنىڭ بىزگە بەرگەن ئەڭ ئۇلۇغ نېمىتىدۇر.
• ئازغۇنلۇق ۋە گۇمراھلىق شەيتاننىڭ ئىشىدۇر؛ ئۇ ئىنساننى ھەيران قالدۇرۇپ، توغرا يولدىن چىقىرىۋېتىدۇ. ئىمانلىق كىشىلەر بولسا بىر-بىرىنى ھەقىقەت ۋە ھىدايەت تەرەپكە چاقىرىدۇ.
• ھەقىقىي ھىدايەت پەقەت ئاللاھنىڭ ھىدايىتىدۇر. ئىنسان ئۆزىنىڭ ئەقلىگە ياكى باشقىلارنىڭ ئەقلىگە تايىنىپ ھەقىقەتنى تاپالمايدۇ؛ ئاللاھنىڭ يولىلا ھەقىقىي نىجات يولىدۇر.
• بىز ئاللاھقا تەسلىم بولۇشقا، يەنى ئۇنىڭ بىرلىكىنى ئېتىراپ قىلىپ، پەقەت ئۇنىڭغا ئىبادەت قىلىشقا بۇيرۇلدۇق. بۇ ئىسلامنىڭ ئاساسى ۋە مۇسۇلمانلىقنىڭ مەنىسىدۇر.
• ئاللاھ پۈتۈن ئالەملەرنىڭ پەرۋەردىگارىدۇر؛ ئۇنىڭغا تەسلىم بولۇش ئىنسان ئۈچۈن ئەڭ شەرەپلىك ۋە ئەڭ بەختلىك يول. بۇ يولنى تاللىغان كىشى ھەر ئىككى دۇنيادا نىجات تاپىدۇ.